تدوین بستۀ آموزش شادکامی اسلامی: ارزیابی اثربخشی آن بر سازگاری زناشویی و تاب‌آوری زوجین دارای تعارض زناشویی

نویسندگان

1 استادیار،گروه روان‌شناسی تربیتی،دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی،دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روا‌‌ن‌شناسی تربیتی، دانشکده ادبیات،علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات،علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.335064.644111
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین بستۀ آموزش شادکامی اسلامی و ارزیابی اثربخشی آن بر سازگاری زناشویی و تاب‌آوری زوجین دارای تعارض زناشویی انجام گرفت. روش پژوهش در بخش کیفی، تحلیل مضمون به روش استقرایی و در قسمت کمی نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل زنان دارای تعارض زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاورۀ منطقۀ شرق تهران در شش‌ماهۀ اول 1399 بود. در این پژوهش، 26 زوج به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند (28 نفر در گروه آزمایش و 24 نفر در گروه گواه). گروه آزمایش مداخلۀ بستۀ آموزش شادکامی اسلامی (8 جلسه) را طی دو ماه دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده شامل پرسشنامۀ تعارض زناشویی (MCQ)، پرسشنامۀ وضعیت زناشویی (MSQ) و پرسشنامۀ تاب‌آوری (RQ) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته به‌وسیلۀ نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد بستۀ آموزش شادکامی اسلامی، از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی و اجرایی مناسب است. همچنین نتایج بیانگر آن بود که آموزش شادکامی اسلامی بر سازگاری زناشویی و تاب‌آوری زوجین دارای تعارض زناشویی تأثیر دارد (0001/0>p)؛ چنان‌که این مداخله به بهبود سازگاری زناشویی و تاب‌آوری زوجین منجر شده است. براساس یافته‌ها، آموزش شادکامی اسلامی با ایجاد ارتباط امن، حمایت‌کننده و همدلانه، آموزش مفهوم بخشش، توجه به پیامدهای مثبت صبر و شناسایی توانمندی و استعدادهای ذاتی زوجین در دسترسی به شادکامی، روشی کارآمد در جهت بهبود سازگاری زناشویی و تاب‌آوری زوجین است.