خودشیفتگی و آمادگی اعتیاد: نقش تجارب شرم و الگوی دلبستگی

نویسندگان

1 استادیار، مدرسه روانپزشکی واشنگتن، دانشگاه واشنگتن، ایالات متحده آمریکا.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی سلامت، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2022.350845.644439
چکیده

 پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطۀ خودشیفتگی و آمادگی اعتیاد، با نقش حد واسط شرم و الگوی دلبستگی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری تحقیق شامل کلیۀ دانشجویان دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1401-1400 بودند که از میان آن‌ها 423 نفر به‌عنوان نمونه (117 پسر و 303 دختر) از طریق نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. در مرحلۀ اول، دانشجویان به پرسشنامه‌های شرم رایزوی (RSI)، خودشیفتگی پینکاس (PNI)، آمادگی اعتیاد زرگر و دلبستگی هازن و شیور (AAS) پاسخ دادند. در مرحلۀ دوم و پس از یک ماه، از میان این افراد 150 نفر که نمرۀ خودشیفتگی آسیب‌پذیر آن‌ها بیشتر از میانگین 85 بود انتخاب شدند و پرسشنامه‌های استرس ادراک‌شدۀ کوهن (PSS) و شرم رایزوی و آمادگی اعتیاد زرگر اجرا شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش مدلسازی معادلات ساختاری و با نرم‌افزارهای آماری SPSS-16 و AMOS-22 انجام گرفت. نتایج نشان داد مدل نقش حد واسط دلبستگی و شرم، در ارتباط با خودشیفتگی آسیب‌پذیر و آمادگی اعتیاد معنادار است. براساس یافته‌ها، رابطۀ احساس شرم و سبک دلبستگی برای درک مسیر خودشیفتگی آسیب‌پذیر و بزرگ‌منش با اعتیاد ضروری است و در هنگام طراحی مداخلات بالینی برای بزرگسالان جوان در معرض خطر، ملاحظه‌ای مهم به‌شمار می‌رود.