راهبردهای نیل به تمدن نوین اسلامی با استفاده از روش فراترکیب

نویسندگان

1 استاد تمام علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، جمهوری اسلامی ایران

2 گروه اندیشه سیاسی، دانشکده علوم سیاسی،، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران

3 استاد علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

4 گروه اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران

doi
10.30465/cps.2024.46070.3228
چکیده

نیل به آرمان تمدن نوین اسلامی، نیازمند نوعی هم‌افزایی نظری و نیز ابتناء بر پشتوانه‌ی یافته‌های آثار پژوهشی موجود است. این آثار، علی‌رغم گستردگی با آسیب موازی‌کاری و بعضا آشفتگی در یافته‌ها مواجه‌اند. پژوهش حاضر با هدف حل این مسئله و پاسخ به این پرسش که «براساس چگونگی بازنمایی تمدن نوین اسلامی در آثار مکتوب پس از انقلاب اسلامی، راهبردهای نیل به آن و هسته‌ی مرکزی این راهبردها کدامند؟»، به‌دنبال استخراج مدلی تبیینی از میان یافته‌های موجود است. در این مسیر، روش فراترکیب را برگزیدیم و در قالب گام‌های آن، از دل 514 راهبرد مستخرج از 296 اثر پژوهشی، به 52 مقوله‌ و سپس چهار فرامقوله‌ی «تولید نرم‌افزار توحیدمحور پیشرفت»، «ارتقای فرهنگ دینی، بومی و انقلابی و کاربست آن در سطح حکمرانی و جامعه»، «اصلاح ساختارها و رفتارهای سیاسی در چارچوب حکومت‌های مردم‌سالار دینی منطقه‌ای و معطوف به امت‌سازی» و «توسعه‌ی علم‌محور و عدالت‌گرای زندگی مادی، معطوف به ارتقای معنوی»، دست یافتیم. با کنارهم گذاردن این چهار مفصل، هسته‌ی کانونی مدل نظری حاصل از یافته‌ها، «حرکت توامان نظری و عملی معطوف به ارتقاء زیست مادی ومعنوی باهدف تحقق حیات طیبه در امت اسلامی» بیان شد.