فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فکر مراقبت و حفاظت از بافت‌‌ها، محله‌‌ها و آثار تاریخی در قالب طرح‌‌های جامع شهری، ثبت آثار، تصویب قوانین و ضوابط و تنظیم آیین‌‌نامه‌‌ها طی حدود نیم قرن گذشته بر زندگی در محله‌‌هایی با بافت تاریخی و قدیمی تأثیر عمیقی گذاشته است. هدف این مقاله، بررسی مردم‌‌شناختی و زمینه‌مند کردن سیاستگذاری نهادهای رسمی در زندگی در محله‌‌ی تاریخی راستاکوچه در مرکز شهر تبریز است. به خاطر تمرکز پژوهش بر رابطة بین نهادها و اجتماعات محلی، برای استخراج قوانین مربوط به سیاستگذاری‌‌های نهادها و مقامات آنها از روش مطالعات اسنادی و بررسی خبرگذاری‌ها و برای مشاهدة فضاهای زیسته در محله‌‌ها از روش مردم‌‌نگاری و فنون آن شامل مشاهده و حضور بهره برده‌‌ام.برآیند سیاست‌‌گذاری‌‌های محلی، ملی و بین‌‌المللی در قالب طرح‌‌های جامع، قانون‌‌های مجلس و پایگاه جهانی یونسکو در حدود نیم قرن گذشته، در کردار «اَل قویوبِ» (دست گذاشتن) اداره کل میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی تجسم یافته است. سیاست «اَل قویوب» که می‌‌بایست به سبک ایجابی با مجموعه‌‌ای وسیع از مطالعات و اقدامات ویژه موجب مراقبت و زنده شدن بافت تاریخی این‌‌سو و آن‌‌سوی باروی قدیمی می‌‌شد، به یک شیوة سلبی کوته‌‌فکرانه تقلیل یافت: ساخت‌‌وساز بالای 7.5 متر ممنوع یا پذیرفتن خطر زیستن در خانه‌‌هایی که دچار فرسودگی‌‌اند. بسیاری از اهالی خانه‌‌‌‌های قدیمی‌‌شان را وانهادند و از محله‌‌ها رفته و آواره و مستأجر شده‌‌اند. تأثیر ملموس این سیاست‌‌ها و وانهادگی در اجتماع محلی عبارت بودند از: خانه‌‌های رو به ویرانی، مخروبه‌‌های وسیع، درهای صدمه‌‌دیده، درهای قفل‌‌دار، شکستن رد بارو، تخلفات ساخت‌وساز، ناهمسازی سکونتی، و وضع آنارشیک. نتیجه، سلب ساکنان از زیستن در محله‌ی خودشان بود.