دوگانه مرز و امنیت مطالعه کیفی نقش بازارچههای مرزی در احساس امنیت اقتصادی- اجتماعی روستائیان مرزنشین
نویسندگان
1 دانشیار جامعه شناسی و هیئت علمی گروه آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان کردستان، تهران، ایران.
2 دکترای جامعه شناسی ودبیر آموزش وپرورش سنندج
doi
10.22034/jeds.2024.58222.1750چکیده
در این مقاله، به بررسی نقش بازارچههای مرزی بر احساس امنیت روستائیان مرزنشین شهرستان بانه پرداخته شده است. احساس امنیت در دو بعد اجتماعی- اقتصادی سنجیده شده است. روش مورد استفاده در این تحقیق، کیفی با استفاده از مصاحبه به روش موردیِ نوعی و فوکوس گروپ بوده است. همچنین مصاحبه هایی با مسئولین انتظامی و کارمندان گمرک شهرستان بانه انجام گرفته است. یافتهها نشان می-دهد که مبادلات مرزی و تجارت مرزی نقش پراهمیتی در بهبود وضعیت زندگی ساکنان منطقه مرزی داشته است و توانسته باعث بهبود زندگی مردم چه به لحاظ اقتصادی و چه اجتماعی در منطقه گردد. با ایجاد بازارچهها به گفته مردم و مسئولین از تعداد قاچاقچیان و افرادی که امنیت مردم را تا حدودی به خطر میاندازند، کاسته شده است. از نظر سرمایهگذاری و گرایش به فعالیتهای اقتصادی و تجاری با افراد آنسوی مرز، شاهد روند رو به افزایشی بودهایم اما سرمایهگذاری تولیدی در منطقه صورت نگرفته است که این خود یکی از نقاط ضعف ایجاد بازارچهها میباشد. احساس امنیت مالی نسبت به دوره قبل از تأسیس بازارچه، روند رو به افزایشی داشته است و همچنین در کاهش ناآرامیهای منطقه و کاهش جرایم داخل روستاها و مناطق مرزی تاثیر مثبتی گذاشته است. اما احساس امنیت در ترددهای مرزی و کولبری کاهش یافته است که لازم است سیاست های انتظامی تاحدودی به نفع کولبران و کاسبان خرده پا بازنگری گردد. در اهداف اولیه شکلگیری مبادلات مرزی، توسعه اقتصادی و اشتغالزایی سالم، سرآمد این تصمیمات بوده اما تأثیربخشی بازارچهها بر سایر مناطق از جمله نقاط شهری بیشتر از مناطق روستایی مرزی بوده است. در هر حال، نتایج پژوهش حاکی از ان است که علیرغم ضروری بودن تأسیس این بازارچهها و آثار اقتصادی، امنیتی و رفاهی آن، به دلیل برخی از مشکلات از رسالت اولیه خود دور شدهاند