تدوین مدل ساختاری سرمایۀ روان‌شناختی براساس معنویت با میانجی‌گری تصویر بدنی در افراد چاق داوطلب جراحی چاقی

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

4 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه امام حسین، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.351317.644452
چکیده

پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی سرمایۀ روان‌شناختی براساس معنویت با میانجی‌ تصویر بدنی در افراد چاق داوطلب عمل جراحی چاقی انجام گرفت. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها همبستگی از نوع تحلیل معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش عبارت بود از تمامی افراد چاقی که در سال 1400 به مرکز کم‌تهاجمی بیمارستان رسول اکرم تهران برای عمل جراحی چاقی مراجعه کرده بودند. از این تعداد 250 نفر (29 مرد و 219 زن) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامۀ سرمایۀ روان‌شناختی (PCQ)، پرسشنامۀ معنویت (SQ) و پرسشنامۀ چندبعدی روابط بدن خود (MBSRQ) گردآوری و با استفاده از همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری، با دو نرم‌افزار تحلیل آماری SPSS-26 نسخۀ 26 و LISREL نسخۀ 8/8 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد نقش مستقیم معنویت (β=0.61, p<0.01) و نقش مستقیم تصویر بدنی (β=0.38, p<0.01)  بر سرمایۀ روان‌شناختی مثبت و معنادار بود. همچنین مطابق یافته‌ها، نقش واسطه‌ای تصویر بدنی (β=0.15, p<0.01) در رابطۀ بین معنویت و سرمایۀ روان‌شناختی معنادار بود. براساس نتایج مدل پیشنهادی تحقیق، از برازش مطلوبی برخوردار بود. براین‌اساس پیشنهاد می‌شود با توجه به اهمیت معنویت و تصویر بدنی در پیش‌بینی سرمایۀ روان‌شناختی، آموزش‌ها و مداخلات مرتبط با افزایش معنویت و تصویر بدنی در برنامه‌های آماده‌سازی داوطلباهای عمل جراحی چاقی در مرحلۀ قبل از عمل گنجانده شود.