اثربخشی برنامۀ بازی‌های تعاملی حسی و حرکتی خانواده‌محور بر تقویت مهارت‌های رشدی و حرکتی کودکان 12 تا 24 ماهۀ کم‌وزن در هنگام تولد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران .

2 استاد، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استاد گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استاد، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.345885.644319
چکیده

مطالعۀ حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی برنامۀ بازی‌های تعاملی حسی و حرکتی خانواده‌محور بر تقویت مهارت‌های حرکتی و رشدی کودکان 12 تا 24 ماهۀ کم‌وزن در هنگام تولد صورت گرفت. طرح پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) بود. جامعۀ آماری، کودکان 12 تا 24 ماهۀ دارای کم‌وزنی هنگام تولد در شهر تهران در سال 1400 بودند. نمونه شامل 38 کودک 12 تا 24 ماهۀ کم‌وزن در هنگام تولد و مادران آن‌ها بود که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار تحقیق، مقیاس غربالگری تحولی کودک-ویرایش سوم و پرسشنامه‌های سنین و مراحل (ASQ3TM) بود که برای هردو گروه توزیع شد. ۱6 جلسه مداخله برای کودکان گروه آزمایش و 2 جلسه برنامۀ خانواده‌محور برای مادران آن‌ها درنظر گرفته شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها، با نرم‌افزار تحلیل آماری SPSS نسخۀ 26 انجام گرفت. ابتدا متغیرها، نرمال‌بودن پیش‌فرض‌ها و مساوی‌بودن واریانس متغیرها در گروه‌ها بررسی و سپس با بهره‌گیری از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره، فرضیات پژوهش مطالعه شدند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان از اثربخشی برنامۀ بازی‌های تعاملی حسی و حرکتی خانواده‌محور بود. تفاوت معناداری بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون در ابعاد مهارت‌های رشدی بین گروه آزمایش و کنترل نشان داده شد (۰۰۵/۰>P). این مطالعه نشان داد مهارت‌های حرکتی و رشدی در کودکان 12 تا 24 ماهۀ کم‌وزن در ‌هنگام تولد می‌تواند از طریق برنامه‌های با ساختار مناسب و همراه با سرگرمی تقویت شود. برای پژوهش‌های آتی، اثربخشی این برنامه روی کودکان با وزن طبیعی و همچنین مطالعات طولی پیشنهاد می‌شود.