فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: لوبیا چشم بلبلی با نام علمی Vigna unguiculata L. گیاهی است علفی یکساله دارای ریشه مستقیم و گسترده به طول 60-80 سانتیمتر و ساقه رونده به قطر 5/0 تا 5/1 سانتی‌متر است و برگ‌های سه برگچه‌ای با دمبرگ بلند دارد. لوبیای چشم بلبلی گیاهی از خانواده بقولات (Leguminosae) بوده و تا به حال 20 گونه مختلف از آن شناسایی شده است که برای مصرف میوه و ثمر آن به طور سبز یا خشک کاشته می‌شود. تفاوت های قابل‌توجهی در عادت رشد گیاه در بین گونه‌های لوبیا چشم بلبلی وجود دارد. با این حال، اطلاعات کمی در مورد اینکه چگونه این تفاوت‌ها ممکن است بر رقابت با علف‌های هرز تأثیر بگذارد، شناخته شده است. همینطور، در رابطه با اثر آرایش کاشت این گیاه و استفاده از مالچ گیاهی بر رقابت آن با علف‌های هرز و عملکرد نهایی گیاه هیچ اطلاعاتی در دسترس نیست. مواد و روش‌هـا: به‌منظور بررسی آرایش کاشت و مدیریت علف‌های هرز بر عملکرد و ویژگی‌های رشدی لوبیا چشم بلبلی، پژوهشی در سال زراعی 1400-1401 در شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه واقع در شهرستان شوش اجرا شد. آزمایش حاضر به صورت طرح فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. الگوی کاشت به عنوان فاکتور اول شامل سطوح کاشت 1-یک ردیف روی هر پشته با فاصله بین بوته‌ای 10 سانتی‌متر، 2- کاشت دو ردیف روی هر پشته با فاصله بین بوته‌ای 20 سانتی‌متر و 3-‌ کاشت سه ردیف روی هر پشته با فاصله بین بوته‌های 30 سانتی‌متر بود. مدیریت غیرشیمیایی علف‌های هرز نیز به‌عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شد که شامل سطوح 1- شاهد آلوده به علف‌هرز (عدم وجین)، 2- دو مرتبه وجین علف‌های هرز در مراحل 4 و 8 هفته بعد از سبز شدن، 3- استفاده از 5 تن در هکتار مالچ کلش گندم، 4- استفاده از 5 تن در هکتار مالچ کلش گندم + یک مرتبه وجین علف‌های هرز 4 هفته بعد از سبز شدن، 5-استفاده از 5 تن مالچ باگاس نیشکر و 6- استفاده از 5 تن باگاس نیشکر +یک مرتبه وجین علف‌های هرز 4 هفته بعد از سبز شدن بود.یافته ها: نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایش تأثیر معنی‌داری بر اکثر صفات مورد بررسی داشتند. نتایج مقایسه میانگین صفات مورفولوژی و عملکردی لوبیا چشم بلبلی نشان داد که در بین الگوهای کشت مورد بررسی بیش‌ترین طول غلاف (7/17 سانتی‌متر)، تعداد دانه در غلاف (1/12 دانه)، وزن صد دانه (7/23 گرم)، عملکرد زیست‌توده (4596 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (1736 کیلوگرم در هکتار) مربوط به الگوی کشت دو ردیفه بود در بین روش‌های مختلف مدیریت تلفیقی کنترل علف‌های هرز نیز مشاهده شد که بیشترین ارتفاع بوته (4/161 سانتی‌متر)، طول برگ‌ها (8/14 سانتی‌متر)، طول غلاف (1/21 سانتی‌متر)، تعداد غلاف در بوته (8/14)، تعداد دانه در غلاف (7/14)، وزن صد دانه (9/24 گرم)، عملکرد زیست‌توده (5222 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (2071 کیلوگرم در هکتار) در شرایط کاربرد تیمار باگاس نیشکر +یک مرتبه وجین به دست آمد. از نظر صفات هدایت الکتریکی و pH خاک نیز مشاهده شد که تنها روش‌های کنترل مدیریت تلفیقی علف‌های هرز بر این صفات تأثیرگذار بودند. در بین تیمارهای مختلف، سطوح تیماری مالچ باگاس نیشکر و باگاس نیشکر +یک مرتبه وجین بالاترین هدایت الکتریکی و pH خاک را داشتند و کم‌ترین میانگین این صفات نیز مربوط به تیمار شاهد بود.به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد تیمار باگاس نیشکر + یک مرتبه وجین علف‌های توانست به خوبی جمعیت علف‌های هرز را کنترل نماید و از طریق کاهش رقابت علف‌های هرز با لوبیا چشم بلبلی و هم‌چنین آزادسازی عناصر غذایی از بقایای گیاهی سبب افزایش عملکرد و اجزای عملکرد دانه لوبیا چشم بلبلی شود.