اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر تاب‌آوری و کیفیت زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلالات یادگیری

نویسندگان

1 . دکتری علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 .استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه شاهد ،تهران، ایران.

3 دانشیار، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، شورای عالی آموزش و پرورش ، تهران، ایران.

4 استادیار،گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطباِئی، تهران، ایران .

doi
10.22059/japr.2023.341919.644242
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر تاب‌آوری و کیفیت زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلالات یادگیری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی با طرح نیمه‌آزمایشی همراه با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه است. جامعۀ آماری پژوهش شامل مادران دارای کودک مبتلا به اختلال یادگیری شهر تهران در شش‌ماهۀ اول سال 1400 بود. نمونۀ پژوهش شامل 40 نفر از این مادران بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 20 نفر) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامۀ کیفیت زندگی بیچ سنتر (BCFQLS) و مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) بود. گروه آزمایش ده جلسه آموزش شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی دریافت کردند و گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. در پایان، جلسات پس‌آزمون اجرا شد و با فاصلۀ دو ماه به‌منظور بررسی ماندگاری آموزش، پیگیری انجام گرفت. برای تحلیل داده‌ها از روش آماری تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار SPSS-24 استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد تاب‌آوری و کیفیت زندگی در گروه آزمایش به‌طور معناداری از گروه گواه بیشتر است. همچنین در زمان پیگیری، تغییرات مثبت ناشی از شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی حفظ شده بود؛ بنابراین می‌توان گفت رویکرد شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند برای ارتقای تاب‌آوری و کیفیت زندگی مادران کودکان مبتلا به اختلال یادگیری به‌کار گرفته شود.