بازخوانی و تبیین گفتمان اشعار غنایی- اجتماعی فریدون مشیری و فروغ فرخزاد با تاکید بر مکتب رمانتیسم

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادیات فارسی، گرایش غنایی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22080/rjls.2022.23582.1309
چکیده

عنایت فروغ در دورة نخستِ شاعری به شیوة سرایش مشیری سبب شده تا شعر این دو از نظرزبانی وعاطفی شباهت هایی داشته باشند. سادگی و صمیمیّت زبان شعر مشیری بسیار موردتوجّه فروغ بود و ازطرف دیگرغنای عاطفی اشعارمشیری فراترازعاطفۀ حاکم برشعر یک مرد است و اگر کسی بدون دانستن نام او از اشعارش بخواند یا بشنود ممکن است احتمال دهد که سرایندۀ آنها یک زن است. در این مقاله، نویسندگان بابهره گیری ازروش تحلیلی توصیفی، استفاده از منابع مکتوب ومجازی مساعی خودرا صرف ارائه پاسخی متقن ومستدل به این سوال گماشته اندکه«مهمترین گفتمان غنایی-اجتماعی دراشعار فریدون مشیری و فروغ فرخزاد پیرامون چه مسائلی است؟»فرضیه و دال مرکزی نویسندگان تاکیدی است براین مسئله که اگرفروغ مجال بیشتری می یافت بطور قطع درجایگاهی فراتر از جایگاه فعلی اش درشعر معاصر قرار می گرفت، درواقع فروغ با اینکه درآغاز شاعری، تحت تأثیر شاعرانی چون نیما، شاملو و مشیری بود ولی دردورۀ دوّم چهره ای متفاوت از گفتمان شعرخود ارائه کردکه نویدشاعری با نبوغ خاصّ شعری را می داد. مشیری نیزهرچند شاعری حساس و تاحدودی متعهّدبه مسائل بشریّت است، ولی درشیوۀ بیان و نگرش نسبت به آنها تفاوت هایی بافروغ دارد. یافته های مقاله نشان دادکه اشعار غنایی-اجتماعی فریدون حول سه مسئله کلان مسائل عام بشریت، حوادث طبیعی و نگاه شخصی به مسائل اجتماعی ولی گفتمان غنایی- اجتماعی فروغ حول چهار مسئله کلان ایستادگی در برابر جامعۀ مردسالار، انتقاد از کمرنگ شدن ارزش های اخلاقی، انتقاد از انسان های منفعل و شکوه از اوضاع نابسامان کشور قرار دارد.