فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: کینوا، گیاهی شبه غله با ارزش غذایی بالا است. دانه‌های کینوا منبعی غنی از پروتئین، آهن، منیزیم، فسفر، فیبر و ویتامین B2 هستند و دارای محتوای متعادلی از اسیدهای آمینه ضروری برای انسان است. تغییرات اقلیمی، شوری خاک و تحمل بالای کینوا در برابر تنش‌های غیرزیستی، این گیاه را به گزینۀ مناسبی برای کشاورزی پایدار مبدل ساخته است. لذا شناخت تاریخ کاشت مناسب این گیاه با هدف به حداکثر رساندن رشد گیاه و عملکرد محصول حائز اهمیت است. از سوی دیگر سالیسیلیک اسید یک تنظیم‌کنندۀ رشد گیاهی بوده که برای مقابله با انواع تنش‌های محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بدین منظور این آزمایش با هدف بررسی عملکرد و برخی شاخص‏های بیوشیمیایی گیاه کینوا تحت تأثیر تاریخ کاشت و محلول‌پاشی با سالیسیلیک اسید طراحی گردید. مواد و روش‌ها: آزمایش حاضر در سال زراعی 1401-1400، به‌صورت کرت‌های دوبار خردشده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز اجرا شد. در این آزمایش عامل تاریخ کاشت شامل 20 مهر، 20 آبان و 20 آذر به عنوان عامل اصلی و محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید در سه سطح شامل عدم کاربرد، 5/1 و 3 میلی-مولار به عنوان عامل فرعی و ارقام کینوا شامل تی تی کاکا، گیزا و ردکارین به عنوان عامل فرعی فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد برهم‌کنش تاریخ کاشت × محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید × رقم در تمامی صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. کاربرد 3 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید در تاریخ کاشت 20 مهرماه در رقم ردکارین سبب دستیابی به بیشترین عملکرد دانه شد. بیشترین فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی سوپراکسیددیسموتاز، پراکسیداز و کاتالاز در تیمار کاربرد 3 میلی‌مولار سالیسیلیک‌اسید در تاریخ کاشت 20 آذر مشاهده شد. کمترین محتوای مالون دی آلدئید نیز به تیمار کاربرد 3 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید در تاریخ کاشت 20 مهرماه در رقم ردکارین تعلق داشت. تیمار کاربرد 3 میلی‌مولار سالیسیلیک‌اسید در تاریخ کاشت 20 مهرماه در رقم گیزا بیشترین محتوای نشاسته را نشان داد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، کاربرد 3 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید در تاریخ کاشت 20 مهرماه در رقم ردکارین سبب دستیابی به بیشترین عملکرد دانه شد، لذا کشت رقم ردکارین در تاریخ کاشت 20 مهرماه به دلیل فراهم‌سازی بهتر شرایط رشد و نموی و کاربرد 3 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید با هدف بهبود ویژگی‌های فتوسنتزی، به منظور برآورد اهداف کاربردی کشت این گیاه تیمار برتر ارزیابی گردید. اگرچه باتوجه به رویارویی کامل کشت گیاه با شرایط محیطی و آب و هوایی و عدم فرصت کافی برای تهیه زمین پس از محصول قبلی در برخی اراضی زراعی ممکن است انتخاب تاریخ کاشت دوم را نیز اجتناب‌ناپذیر سازد.