مقایسه تغییرات فیزیولوژیک، روابط آبی و بیان ژن آکواپورین در اثر تنش‌های شوری، خشکی، غرقابی و دمایی در فلفل دلمه‌ای(Capsicum annuum L. var. Ps301)

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 دانشکده منابع طبیعی، پژوهشکده زیست فناوری و مهندسی زیستی، دانشگاه صنعتی اصفهان،

3 دانشیار گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22034/jpr.2025.2271
چکیده

تنش به مفهوم تغییر شرایط بهینه رشدی گیاه است که موجب کاهش رشد و نمو می‌گردد.گیاهان در معرض تنش های محیطی مختلفی قرار می‌گیرند. تنش های محیطی یکی از مهمترین عوامل کاهش دهنده عملکرد محصولات کشاورزی است بنابراین تنش‌های خشکی، غرقابی، شوری و گرما بعنوان مهمترین تنش های غیر زستی مورد بررسی قرار گرفت. بنابراین در این مطالعه تغییرات فیزیولوژیکی، آبی و بیان ژن آکواپورین تحت تنش‌های خشکی، غرقابی، شوری و گرما بر گیاه فلفل دلمه‌ای رقم (301Ps) مورد بررسی قرار گرفت. تنش‌های اعمال شده شامل تنش خشکی (5- بار) به‌وسـیله پلـی‌اتـیلن گلایکـول 6000، تنش غرقابی بدون هوادهی و شوری (300 میلی‌مولار) به وسیله نمک NaClو تنش گرما ( 38 درجه سانتی‌گراد) بوده است. نتایج نشان داد بیشترین میزان محتوای نسبی آب در تنش غرقابی، منفی‌ترین پتانسیل آب درتنش شوری و بیشترین سطح بیان ژن آکواپورین در تنش خشکی بدست آمد. همچنین در اثر تنش‌های اعمال شده بیشترین سطح رنگریزه کاروتنوئید درتنش خشکی حاصل شد. همچنین تنش شوری موجب افزایش میزان اسیدآبسیزیک در گیاه فلفل دلمه‌ای گردید. نتایج نشان داد که در تنش خشکی و غرقابی میزان بیان ژن آکواپورین روند افزایشی داشته است که از طریق عبور آب بیشتر از این کانال‌های آبی به درون سلول موجب حفظ آب سلول شد و در تنش شوری و گرما با افزایش هورمون اسیدآبسیزیک و اتصال به گیرنده‌های سلول‌های محافظ روزنه از تعرق و کاهش آب سلول جلوگیری کند.