اثر لجن فاضلاب و کود شیمایی بر جذب عناصر سنگین در گیاه‌ ریحان

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 دانشگاه یزد

3 دانشگاه یزد

doi
10.22034/jpr.2025.2272
چکیده

در طی تصفیه فاضلاب، حجم عظیمی از لجن تولید می‌شود که به دلیل وجود مواد مغذی، میتواند در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، وجود فلزات سنگین مضر و سایر ترکیبات سمی در لجن، استفاده از آن را به‌عنوان کود محدود می‌کند. انجام تحقیق حاضر باهدف دستیابی به اطلاعات برهمکنش برخی از خصوصیات ریحان در شرایط کاربرد لجن فاضلاب صورت پذیرفت. در این راستا ، اثرات کاربرد کود شیمیایی و لجن فاضلاب در قالب چهار تیمار کود NPK، لجن فاضلاب، لجن فاضلاب + کود NPK و شاهد در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در 4 تکرار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین تیمارهای مختلف از نظر مقدار جذب و غلظت عناصر سنگین اختلاف معنی‌دار وجود دارد. در بخش ریشه ریحان تنها مقدار عنصر بور در تیمارهای لجن و کود + لجن و همچنین عنصر لیتیوم در تیمار کود+لجن از مقدار شاهد بیشتر بود. در بخش هوایی ریحان میزان تجمع آهن، آلومنیوم و منگنز در تیمار کود، مس در تیمار لجن و کود، لیتیوم در تیمار کود+لجن و درنهایت روی و منیزیم در تیمارهای لجن و کود+لجن از مقدار شاهد بیشتر بود. با اینحال مقدار تجمع عناصر در اندام‌های مختلف ریحان از حد استاندارد کمتر بود. بطور کلی نتایج تحقیق حاضر نشان داد که کاربرد لجن فاضلاب باعث افزایش رشد گیاه ریحان شده و با توجه به پایین‌تر بودن غلظت عناصر سنگین از حد استاندارد، کاربرد این ماده از نظر جذب فلزات مورد بررسی مشکلی برای پرورش این گیاه ایجاد نمی‌کند.