فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پراکنش گونه‌های گیاهی در اکوسیستم‌ها تصادفی نبوده، بلکه تحت تأثیر عوامل محیطی می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر عوامل اقلیمی، خاکی و فیزیوگرافی بر پراکنش گون زرد به‌عنوان گونه شاخص مراتع غرب استان اصفهان و پاسخ آن به گرادیان‌های محیطی انجام شد. پس از ثبت نقاط حضور و غیاب گونه به‌صورت تصادفی-طبقه‌بندی شده، مدلسازی شایستگی رویشگاه با مدل رگرسیون غیرپارامتریک مضربی (NPMR) در نرم‌افزار HyperNiche صورت گرفت. برای متغیرهای خاکی که مطابق نوع چولگی با تبدیل داده نرمال شدند، روش‌های کریجینگ و برای متغیرهایی که دارای توزیع نرمال نشدند، روش معکوس وزنی فاصله جهت تولید نقشه بکار رفت. پیوستگی مکانی این متغیرها با انتخاب بهترین مدل واریوگرام برازش داده شده در نرم‌افزار GS+ 9.0 بررسی شد. طبق منحنی پاسخ گونه به متغیرهای مشخص شده با شاخص LogB، بیشترین حضور گونه در بارش 110 میلیمتر در سردترین فصل، میانگین درجه حرارت سالانه 11 درجه سانتیگراد و خاک‌های خنثی تا کمی قلیایی (7/8=pH) رخ داد. همچنین زمانیکه متوسط دما در سردترین فصل 2-، حداکثر دما در گرمترین ماه 33 درجه سانتیگراد و تغییرات فصلی درجه حرارت 9/2 بود، اوج حضور گونه مشاهده شد. عملکرد مدل طبق آماره‌های ارزیابی به روش-های جایگزینی و استفاده از داده‌های مستقل، عالی گزارش شد. روی نقشه شایستگی زیستگاه، طبقه ضعیف شایستگی نیمی از منطقه را به خود اختصاص داد. با انتخاب آستانه اپتیمم 52% در روش جایگزینی و ایجاد نقشه فازی شایستگی، گونه در 30/72 درصد از منطقه حضور داشت. نتایج تحقیق می‌تواند جهت اصلاح و احیای گون-زارها در مناطق با شرایط اکولوژیکی مشابه بکار رود.