فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: مهمترین چالش کشت برنج با روش رایج و سنتی، مصرف زیاد آب و زحمت زیاد کشاورزان است که با توجه به تغییرات اقلیم و کاهش منابع آبی جاری و زیرزمینی کشور، روش‌هایی با مصرف آب کمتر و سهولت و بهره‌وری بیشتر همانند خشکه کاری برنج باید مدنظز قرار گیرد. از سوی دیگر، روی آوردن به کشت هوازی برنج موجب طغیان علف‌های هرز و دشواری کنترل آن‌ها می‌گردد. این مطالعه نیز با هدف بررسی مدیریت علف‌های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام ندا و فجر برنج تحت شرایط هوازی در شهرستان ساری انجام شد.مواد و روش‌ها: آزمایش در قالب طرح اسپلیت بلوک با سه تکرار در مزرعه دشت ناز ساری در سال 1399-1400 انجام شد. تیمارها شامل رقم (دو رقم ندا و فجر) و مدیریت علف‌های‏‌هرز در ده سطح شامل 1- علف‌کش بیس‌پیریباک سدیم (کلین وید، SC 40%) 2- علفکش پندی‌متالین (پرول SC 5.45%)+ بیس‌پیریباک سدیم (نووینوOF 10%)، 3- علفکش پندی متالین (استومپ EC 33%) + کلین وید، 4- پرول+ کلین وید 5- استومپ+ کلین وید+ کلین وید 6- پرول+ کلین وید+ بن سولفورون متیل(لونداکس، DF 60%) 7- پرول+ نووینو+ نووینو 8- پرول+ کلین وید+ کلین وید، 9- تیمار وجین و 10- شاهد آلوده به علف هرز بود. علف-کش‌های پرول و استومپ بصورت پیش‌رویشی و بقیه علف‌کش‌ها بصورت پس‌رویشی به کار برده شدند. علف‌کش‌ها در دز توصیه شده و در تیمارهای اختلاط با فاصله زمانی به کار برده شدند. صفات مورد بررسی نیز شامل تعداد خوشه در مترمربع، تعداد دانه در خوشه، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی و شاخص برداشت بودند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیشترین مقدار در همه صفات مورد مطالعه مربوط به تیمار وجین کامل بود و پس از آن، بیشترین تعداد خوشه در مترمربع، تعداد دانه در خوشه، وزن هزاردانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی در تیمارهای کاربرد سه مرحله‌ای علف‌کش‌ها (پرول+ کلین وید+ لونداکس ، پرول+ نووینو+ نووینو ، پرول+ کلین وید+ کلین وید) به دست آمد. رقم ندا (5296 کیلوگرم در هکتار) عملکرد دانه بیشتری نسبت به رقم فجر (3786 کیلوگرم در هکتار) تولید کرد. به عبارت دیگر رقم ندا نسبت به رقم فجر حدود 40 درصد (معادل 1510 کیلوگرم در هکتار) افزایش عملکرد دانه داشت. 96 درصد افزایش عملکرد دانه در تیمار وجین دستی نسبت به تیمار آلوده به علف هرز مشاهده شد. به صورت کلی، تیمارهای کاربرد سه مرحله کاربرد علف کش به‌طور میانگین موجب افزایش بیش از 70 درصدی عملکرد دانه شد، در حالی که تیمار یک مرحله کاربرد علف کش تنها 36 درصد نسبت به شاهد آلوده به علف‌ ‌هرز برتری داشت.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، کاشت رقم ندا و همچنین کاربرد سه مرحله ای از علف‌کش‌ها (یک مرحله به صورت پیش‌رویشی و دو مرحله دیگر پس‌رویشی) برای افزایش عملکرد دانه برنج تحت نظام هوازی در شهرستان ساری توصیه می‌شود‌.