مطالعه فرهنگ مدیریت پسماند در بین شهروندان شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاست گذاری فرهنگی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی

2 استادیار جامعه شناسی ، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران

3 استاد گروه آموزشی جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی تهران

doi
10.22034/jeds.2023.51312.1650
چکیده

هدف:افزایش روزافزون جمعیت و تغییر الگوی مصرف، سبب افزایش مصرف گردیده و افزایش مصرف نیز به دنبال خود مسائل مختلفی چون تولید پسماندها را در شهرهای بزرگ از جمله تهران به همراه آورده است. مسئله مواد زائد و پسماندهای شهری به قدری دامنه پیدا کرده‌اند که قلمرو آنها دیگر به مسائل فنی ختم نمی‌شوند و عمیقاً صبغه اجتماعی و فرهنگی دارند. بنابراین مطالعه فرهنگ مدیریت پسماند در بین شهروندان شهر تهران به عنوان مسئله اصلی تحقیق مد نظر قرار گرفته است. روش: پژوهش حاضر کیفی بوده و داده‌ها با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساختمند با نخبگان سازمان مدیریت پسماند و بخش پسماند و بازیافت مناطق 22 گانه شهرداری شهر تهران در بازه زمانی فروردین و اردیبهشت 1400 گردآوری و به منظور تحلیل داده‌ها از تحلیل تماتیک استفاده شده است.یافته‌ها:یافته‌های پژوهش حاضر 7 مقوله اصلی از جمله خلاءسیاست‌گذارانه، فقر دانش تجربی/تئوریک، خلاءآموزش‌های مهارتی/شناختی، ضعف عملیاتی‌سازی و اجرا، تفکر مصرفی به طبیعت، بی‌ارزش‌انگاری اجتماعی و ائتلاف‌های رانتی همسود و مقولات فرعی را در بر می‌گیرند.نتایج: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مقولات و مضامین استخراج شده بر دو دسته از فقدان‌ها تاکید دارند که مانع فرهنگ‌سازی در این حوزه شده است:دسته اول به مولفه‌های مرتبط با شهروندان بر می‌گردد و دسته دوم مقولاتی هستند که از بیرون باعث عدم نهادینه‌سازی فرهنگ مدیریت پسماند شده‌اند.نتایج: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مقولات و مضامین استخراج شده بر دو دسته از فقدان‌ها تاکید دارند که مانع فرهنگ‌سازی در این حوزه شده است:دسته اول به مولفه‌های مرتبط با شهروندان بر می‌گردد و دسته دوم مقولاتی هستند که از بیرون باعث عدم نهادینه‌سازی فرهنگ مدیریت پسماند شده‌اند.