فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسابقه و هدف: امروزه، افزایش جمعیت به طور چشمگیری، بار اضافی بر منابع کشاورزی جهانی ایجاد کرده است. در نتیجه، دستیابی به تقاضای جهانی غذا و افزایش درآمد کشاورزان به یک کار چالش برانگیز تبدیل شده است. لوبیاچیتی یکی از مهم‌ترین حبوبات برای مصرف مستقیم انسان و یکی از پر کشت‌ترین گونه‌های لوبیا در جهان است. نانوتکنولوژی یک رویکرد سازگار با محیط زیست برای ارائه راه‌حل‌های جدید برای کاهش آسیب رساندن به کشاورزی در نظر گرفته می‌شود. استفاده از نانو اکسید روی و آهن به‌عنوان یک تیمار محلول‌پاشی، می‌تواند یک استراتژی امیدوارکننده برای کاهش کمبود آهن در خاک ماسه‌ای و افزایش رشد گیاه، عملکرد نیام و کیفیت نیام در لوبیا باشد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر محلول‌پاشی نانواکسید آهن و روی بر عملکرد دانه و برخی صفات آگروفیزیولوژیک سه رقم لوبیاچیتی اجرا گردید.مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در روستای بلاسجین در سال زراعی 1402-1401 اجرا شد. تیمارهای مورد آزمایش شامل سه رقم لوبیاچیتی (محلی سراب، تلاش و ازبک) به‌عنوان فاکتور اصلی و چهار سطح محلول‌پاشی (شاهد (محلول‌پاشی با آب)، محلول‌پاشی نانواکسید آهن (با غلظت یک گرم در لیتر)، محلول‌پاشی نانواکسید روی (با غلظت یک گرم در لیتر) و محلول‌پاشی توام نانواکسید آهن و روی (با غلظت یک گرم در لیتر) به‌عنوان فاکتور فرعی بودند.یافته‌ها: نتایج نشان داد، تاثیر تیمارهای آزمایشی (ارقام لوبیاچیتی و محلول‌پاشی نانوذرات اکسید آهن و روی) بر صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. به‌طوری‌که محلول‌پاشی نانوذرات اکسید آهن و روی موجب افزایش شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب، هدایت روزنه‌ای، فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر، عملکرد کوانتومی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه‌های فرعی، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و کاهش فلورسانس حداقل گردید. همچنین، رقم تلاش لوبیاچیتی، نسبت به دو رقم دیگر از بیش‌ترین محتوای نسبی آب، هدایت روزنه‌ای، فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر، عملکرد کوانتومی و عملکرد دانه برخوردار بود. تحت شرایط محلول‌پاشی توام نانواکسید آهن و روی، بیش‌ترین مقدار ارتفاع بوته (033/ 79 سانتی‌متر)، تعداد شاخه فرعی (7 عدد) و عملکرد بیولوژیک (3/4134 کیلوگرم در هکتار)) نیز به‌ ترتیب در ژنوتیپ‌های تلاش، محلی و ازبک مشاهده شد.نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که محلول‌پاشی نانوذرات آهن و روی با تاثیر بر محتوای نسبی آب و شرایط فتوسنتزی رقم تلاش موجب افزایش بیشتر عملکرد دانه این رقم نسبت به ارقام محلی و ازبک شد. تحت شرایط محلول‌پاشی توام نانواکسید آهن و روی، بیش‌ترین مقدار ارتفاع بوته (033/ 79 سانتی‌متر)، تعداد شاخه فرعی (7 عدد) و عملکرد بیولوژیک (3/4134 کیلوگرم در هکتار)) نیز به‌ ترتیب در ژنوتیپ‌های تلاش، محلی و ازبک مشاهده شد.نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که محلول‌پاشی نانوذرات آهن و روی با تاثیر بر محتوای نسبی آب و شرایط فتوسنتزی رقم تلاش موجب افزایش بیشتر عملکرد دانه این رقم نسبت به ارقام محلی و ازبک شد.