فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اعتراض یکی از مسائل عمده و مایه‌های اصلی شعر فارسی است که به مسائلی چون شکایت از روزگار یا ناسازگاری بخت، بیماری، غرض‌ورزی حاسدان، بی‌عدالتی، ظلم ، ستم، فسق و فجور و غیره می‌پردازد. ادب اعتراضی در آثار بسیاری از شاعران فارسی‌گو جایگاهی ویژه دارد که از طریق این بخش از اشعار آن‌ها می‌توان بیشتر و بهتر، شخصیّت و روحیّات آن‌ها و جامعة آرمانی و انتظاراتی که از جامعه دارند و حتّی ضعف و قدرتشان را سنجید. چرا که این گونه اشعار از دل برخاسته‌اند و بیان‌گر احساس واقعی و «من» حقیقی شاعر هستند. بدیهی است که نارضایتی از وضع موجود، انگیزه و عامل اصلی شکل‌گیری اعتراضات و شکوائیه‌هاست. نگارنده در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، به بن‌مایه‌های اعتراض در مثنوی مولانا پرداخته است. شکایت و اعتراض از حاسدان، دین‌داران کاذب، اعتراض به بی‌دینان و عالمان ریاکار، گناهکاران و شیفتگان مال دنیا، همگی، گوشه‌ای از بن‌مایه‌های فردی و اجتماعی اعتراض در مثنوی مولانا است و همان طور که ملاحظه می‌شود طبق آمار، اعتراضات اجتماعی از اعتراضات شخصی بیشتر است و این نشان از دغدغه‌های اجتماعی مولاناست.