پیش بینی رفتارهای آشفته خوردن بر اساس کمالگرایی و ترومای دوران کودکی: ارائه مدل تبیینی با نقش میانجی‌ شرم درونی شده

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2023.332315.644044
چکیده

هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی رفتارهای آشفته‌خوردن براساس کمال‌گرایی و ترومای دوران کودکی با نقش میانجی شرم درونی‌شده بود. بدین‌منظور از میان جامعۀ آماری که شامل تمامی دانشجویان دانشگاه‌های آزاد اسلامی شهر تهران بود، پنج دانشگاه (آزاد شمال، مرکز، جنوب، علوم و تحقیقات و علوم پزشکی) در سال تحصیلی 1399-1398 انتخاب شدند. سپس 400 دانشجو به شیوۀ نمونه‌گیری دردسترس به‌عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های دشواری مقیاس رفتار آشفته‌خوردن (EAT-26)، کمال‌گرایی هیل (HPI)، مقیاس ترومای دوران کودکی (CTQ)، شرم درونی‌شده (ISS) و پرسشنامۀ ترومای دوران کودکی (CTQ) به‌صورت داوطلبانه پاسخ دادند. درنهایت 324 پرسشنامه وارد تحلیل شدند. داده‌ها به کمک نرم‌افزار SPSS نسخۀ 24 و نرم‌افزار Amos تحلیل شدند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد ترومای دوران کودکی و کمال‌گرایی به‌واسطۀ شرم درونی‌شده، رفتارهای آشفته‌خوردن را پیش‌بینی می‌کنند و نقش واسطه‌ای شرم درونی‌شده در ارتباط بین ترومای دوران کودکی، کمال‌گرایی و رفتارهای آشفته‌خوردن تأیید شد (05/0P<)؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد افرادی که در کودکی دچار تروما شده‌اند، به‌دنبال احساس شرم و برای بازگشت به خودانگارۀ مثبت، دست به اقدامات جبرانی همچون رفتارهای آشفته‌خوردن می‌زنند. همچنین کمال‌گرایی می‌تواند از طریق داشتن تصویر بدنی نامطلوب و احساس شرم، تشدید شود و فرد را به‌سوی رفتارهای افراطی مانند رفتارهای آشفته‌خوردن، در جهت ایدئال‌سازی ظاهر و اندام هدایت کند.