فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اعتقاد به خرافه و فراواقعیت و نیز تنهایی که موجب اضطراب و ترس به ویژه اضطراب اگزیستانسیالیستی می‌شود، از بن‌مایه‌های بنیادین رمان‌های اجتماعی فارسی است. رمان درخت انجیر معابد احمد محمود که تقریباً تمام ساختار آن بر اساس همین بن‌مایه؛ یعنی باور به خرافه و فراواقعیت و نیز انزوای وجود بنا شده است؛ بستر مناسبی برای واکاوی این مهم؛ به ویژه اضطراب اگزیستانسیالیستی است. در این جستار با استفاده از روش تحلیلی توصیفی و رویکرد اگزیستانسیالیستی کوشیدیم تا ترس از مرگ را به عنوان یکی از مؤلفه‌های چهارگانه اضطراب و ترس اگزیستانسیالیستی در این رمان واکاویم و نشان دهیم ترس از مرگ یکی از مؤلفه‌های پربسامدی است که در کنش‌های سه شخصیت اصلی آن: فرامرز، فرزانه و تاج الملوک تبلور می‌یابد. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که این رمان اجتماعی نه تنها واقعیت‌های جامعه ایرانی را تا حدودی بازنمایی می‌کند؛ بلکه ترس و اضطراب اگزیستانسیالیستی بن‌مایه بنیادی‌‌ای است که در شریان‌های تک تک شخصیت‌های اصلی رمان و کنش‌های هر یک ساری و جاری است.