بررسی تطبیقی"مواجهه با مدرنیته غربی" در آراء فلسفی سیداحمد فردید و رضا داوری

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران

2 دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.30465/cps.2023.41318.3018
چکیده

چگونگی مواجهه روشنفکران و صاحبان آراء در ایران با مدرنیته غربی تاثیرگذارترین رویداد تاریخ معاصر ایران است. در این پژوهش ابتدا ورود مدرنیته غربی به ایران در چارچوب سه مدل تجدد توپخانه‌ای، تجدد قانونگذار و تجدد نهادساز تحلیل شده است. سپس آراء فلسفی سیداحمد فردید بر بنیاد ثنویت-گرایی ایرا‌‌ن ‌شهری، نظریه اسماء ابن‌عربی و نقادی مدرنیته هایدگری و همچنین رضا داوری بر بنیاد فضیلت‌گرایی فارابی و نقادی مدرنیته هایدگری، در رویارویی با تجدد تبیین می‌گردد. این مواجهه منجر به شکل‌گیری دو رویکرد "غرب‌هراسی" و "نقادی غرب" در ایران و پی‌آمدهای مهم اجتماعی و سیاسی آن گردیده است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. داده‌های پژوهش آثار و تالیفات و نظریه-های این دو اندیشمند در مواجهه با تجدد و همچنین تحلیل‌های انجام یافته درباره آراء فلسفی آنان بوده است.و لذا توصیف،تبیین و مقایسه این دو رویکرد انجام شده است. رویکرد غرب‌ستیزی،غرب را خطری برای هستی و هویت بومی ایرانی می‌داند و ستیز بدون آشتی با غرب را تئوریزه می‌کند، اما رویکرد نقادی غرب، مواجهه نقادانه را تئوریزه و تجدد را گامی بسوی توسعه در ایران می‌داند.