جنگ اوکراین و تاثیر آن بر آینده روابط انرژی ایران و اتحادیه اروپا
نویسندگان
1 دانشجوی مقطع دکتری رشته روابط بین الملل، واحد اصفهان (خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 استاد گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه القاسم گرین، عراق
3 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران
4 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران
doi
10.30465/cps.2024.49679.3431چکیده
اروپا پیش از حمله روسیه به اوکراین در سال 2022، به این کشور برای برآوردن نیازهای انرژی خود متکی بود. اما روسیه، بعد از وقوع جنگ، در واکنش به تحریمهای اقتصادی اعمال شده توسط اتحادیه اروپا و غرب، صادرات هشتاد درصد گاز طبیعی خود به اروپا را قطع کرد. در نتیجه اروپا در حال حاضر به دنبال منابع جدید برای تامین انرژی خود است که در این بین، ایران، با توجه به غنای منابع و موقعیت جغرافیایی خاص، میتواند نقش مهمی ایفا نماید. پرسش اساسی مقاله حاضر این است: جنگ اوکراین چه فرصتها و چالشهایی را برای روابط انرژی ایران و اتحادیه اروپا به وجود آورده است؟ فرضیهای که متعاقب این سئوال مطرح میشود: وقوع جنگ اوکراین، از یک سو ایران را به عنوان یک منبع جایگزین برای تامین انرژی اروپا مطرح نموده است و از سوی دیگر، با توجه به همکاریهای راهبردی ایران و روسیه به منظور کاهش تحریمهای غرب، بر پیچیدگی اوضاع اضافه کرده است. یافتههای تحقیق دال بر آن است که روسیه برای جبران بازار از دست رفته اروپا، به تصاحب بازارهای مشتریان اصلی انرژی ایران از جمله چین و هند نیاز دارد. علاوه بر این، تحریمهای آمریکا و روابط مخدوش ایران با غرب نیز مانع برقراری دیپلماسی انرژی فعال بین این کشور و اتحادیه اروپا میباشد. به نظر میرسد ایران در راستای تبدیل شدن به یک بازار عمده انرژی برای اروپا، نیازمند بازنگری در سیاست خارجی خود به ویژه در حوزه انرژی، هم در قبال روسیه و هم در قبال اتحادیه اروپا باشد که البته در حال حاضر این مسئله تحتالشعاع جنگ اوکراین و همکاری ایران با روسیه قرار گرفته است. در مقاله حاضر به روش توصیفی - تحلیلی نوشته شده و داده ها با استفاده از شیوه کتابخانهای و فیشبرداری تهیه شده اند.