روش‌های مادران در تربیت و آموزش جنسی نوجوانان: یک مطالعۀ پدیدارشناسانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 استاد، گروه مشاوره ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22059/japr.2023.348574.644371
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت تجربۀ زیستۀ مادران از تربیت جنسی نوجوانان دختر و پسر خود انجام گرفت. طرح پژوهش کیفی از نوع پدیدارشناختی و جامعۀ پژوهش شامل کلیۀ مادران دارای فرزند نوجوان شاغل در دانشگاه پیام نور خوزستان در سال تحصیلی 1400-1399 بود. روش نمونه‌گیری ترکیبی (هدفمند و گلوله‌برفی) بود و تا اشباع داده‌ها ادامه یافت. حجم نمونه نیز شامل 18 مادر و ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بود. داده‌های این پژوهش با روش تحلیل مضمون به شیوۀ کلایزی و به روش دستی تجزیه و تحلیل شدند و یک مضمون اصلی و چهار مضمون فرعی به‌دست آمد. یافته‌ها نشان داد مادران از طریق جلوگیری از تحریک و کنجکاوی جنسی نوجوان، مدیریت ارتباطات اجتماعی، تقویت و بهبود رابطۀ خود با نوجوان، گفت‌وگو با نوجوان و آگاهی‌بخشی به او، از آسیب‌های بلوغ پیشگیری کنند که این روش‌ها، غلبۀ الگوهای کنترلی مبتنی بر پرهیز و مراقبت متمرکز بر خود و مراقبت متمرکز بر نوجوان را از میان الگوهای مختلف تربیت و آموزش جنسی آشکار می‌سازد. از این‌رو به‌نظر می‌رسد آگاهی از چگونگی مواجهۀ والدین با مسائل جنسی نوجوانان بتواند در یافتن مسیرهای متناسب‌تر آموزش مسائل جنسی برای متخصصان امر راهگشا باشد.