اثربخشی آموزش تاب‌آوری بر سرمایۀ روان‌شناختی و تنظیم هیجان افراد مبتلا به بیماری کووید-19

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی،، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.330914.644035
چکیده

این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش تاب‌آوری بر سرمایۀ روان‌شناختی و تنظیم هیجان بیماران مبتلا به کووید-19 انجام گرفت. طرح پژوهش، کاربردی و از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعۀ آماری شامل بیماران زن و مرد مبتلا به کرونا بود که در سه‌ماهۀ نخست سال 1400 به بیمارستان‌های فجر و بوعلی‌سینا در منطقۀ 13 و 14 شهر تهران مراجعه کردند. تعداد این افراد 8900 نفر بود (5400 نفر مرد و 3500 نفر زن) که از بین آنان 120 نفر براساس ملاک‌های ورود به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. سپس به‌صورت تصادفی 30 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جای‌دهی شدند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش به مدت 10 جلسۀ 60 دقیقه‌ای و هفته‌ای دو مرتبه در معرض آموزش مجازی و گروهی تاب‌آوری قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامۀ سرمایۀ روان‌شناختی لوتانز (PCQ) و پرسشنامۀ تنظیم هیجان گراس و جان (ERQ) بود. به‌منظور تحلیل داده‌ها از آزمون کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری و نرم‌افزار SPSS-25 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد آموزش تاب‌آوری موجب بهبود خودکارآمدی، تاب‌آوری، خوش‌بینی (ابعاد سرمایۀ روان‌شناختی) و فرونشانی (بعد تنظیم هیجان) در مرحلۀ پس‌آزمون در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (05/0>p)؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت درمان‌های مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌نگر مانند تاب‌آوری می‌تواند در بهبود وضعیت روان‌شناختی بیماران مبتلا به کرونا مؤثر واقع شود و استفاده از آن‌ها در کنار دارودرمانی و درمان خانگی توصیه می‌شود.