فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طنز‌های سیاه، یکی از ویژگی‌های آثار سوررئالیستی است و درباره‌ی وضعیّت‌ها و موضوعاتی است که اغلب جدّی‌تر، ترسناک‌‌تر و غم‌انگیزتر از آن هستند که بتوان به آن‌ها خندید. این نوع فکاهی با نگاهی استهزآمیز به موقعیّت‌های بیمارگونه و هولناک و موحش، اغلب با مرگ، نفرت، رنج، ترس، اندوه و پوچی همراه است. این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی، بر آن است تا پس از تعریف طنز سیاه و ویژگی‌‌های آن، برخی مشابهت یا همپوشانی آن‌ها را در ادبیات فارسی با ذکر نمونه‌هایی از کتاب «هزار و یک شب» نشان دهد. بر اساس نتایج این پژوهش، بیشترین مشخصات طنز سیاه در این کتاب، ویژگی‌هایی چون: تضاد و تناقض، اغراق و مبالغه، توصیفات سوررئالیستی، مسخ و تشبیه به حیوانات، تراژدی-کمدی و... هستند که در نثر بیش از شعر دیده می‌شوند. برتون، طنز سیاه را خنده‌ای خالی از وقار و نقاب نومیدی توصیف کرده، اما در طنزهای سیاه «هزارویک‌شب«، نفرت و تقدیر کور بر انسان و عشق و ایمان، چیرگی مطلق ندارد.