اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی بر خودکنترلی و شایستگی اجتماعی کودکان دارای خودکنترلی ضعیف

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

4 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.333106.644057
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی بر خودکنترلی و شایستگی اجتماعی کودکان دارای خودکنترلی ضعیف انجام گرفت. پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کودکان دورۀ ابتدایی دارای خودکنترلی ضعیف شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1400 بود. در این پژوهش 26 کودک دارای خودکنترلی ضعیف با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند. گروه آزمایش، آموزش کارکردهای اجرایی را طی دو ماه در هشت جلسۀ 75 دقیقه‌ای دریافت کرد. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ خودکنترلی کودکان (CSQ) و پرسشنامۀ شایستگی اجتماعی (SCQ) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش کارکردهای اجرایی بر خودکنترلی و شایستگی اجتماعی کودکان دارای خودکنترلی ضعیف تأثیر معنادار دارد (001/0>p). براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت آموزش کارکردهای اجرایی با بهره‌گیری از فنونی مانند افزایش توجه، تمرکز و دقت، سازمان‌دهی فعالیت‌ها، بازداری پاسخ و کنترل تکانشگری می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد برای افزایش خودکنترلی و شایستگی اجتماعی کودکان دارای خودکنترلی ضعیف مورد استفاده قرار گیرد.