تحلیل وبررسی پیامدهای اصلاحات ارضی درایران با تاکید بر نظریه دگرگونی بزرگ کارل پولانی
نویسندگان
1 هیات علمی دانشگاه تهران
2 دانشگاه تهران
doi
10.30465/cps.2023.46158.3234چکیده
اصلاحات ارضی بهعنوان تغییر در اشکال جدید زمینداری و سازماندهی اجتماعی جایگاه ویژهای در فهم تاریخ معاصر ایران و انقلاب اسلامی دارد. در همین راستا و بنا به اهمیت سالهای بعد از اصلاحات ارضی و منتهی به انقلاب اسلامی، این مقاله باهدف بررسی پیامدهای اقتصادی و سیاسی اصلاحات ارضی با رویکرد کارل پولانی انجام گرفت. این تحقیق از طریق تحلیل کیفی تحولات اجتماعی دهه ۴۰ و ۵۰ و با مطالعات کتابخانهای، به این پرسش که چارچوب نظری دگرگونی بزرگ کارل پولانی چگونه میتواند اصلاحات ارضی و پیامدهای آن را برای درک تحولات اجتماعی سالهای منتهی به انقلاب اسلامی ایران روشن کند، پاسخ مشخصی داده است. با بررسی اصلاحات ارضی و قرار دادن آن در متن اقتصاد کلان و جامعه، و با بهکارگیری دستگاه نظری (دگرگونی بزرگ) پولانی مشخص گردید که این اصلاحات در ایران دهه ۴۰ و ۵۰ نهتنها موفق نبود، بلکه ازنظر سیاسی و اقتصادی با بنبست مواجه شد. پیامدهای سیاسی اصلاحات ارضی متصلب شدن دستگاه دولتی محمدرضا پهلوی و بسته شدن راههای نفوذ به قدرت برای سایر اقشار و طبقات بود و پیامدهای اقتصادی نیز، عدم موفقیت در بهرهوری و برهم خوردن تعادل وضعیت معیشتی مردم بود.
