مقایسۀ تأثیر درمان ترکیبی مبتنی بر تابآوری روانشناختی و ذهنآگاهی با درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب، افسردگی، استرس و فرسودگی شغلی کارکنان شرکت برق منطقهای اصفهان
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 گروه روانشناسی صنعتی- سازمانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
4 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/japr.2023.334072.644090چکیده
هدف این مطالعه، مقایسۀ اثربخشی درمان ترکیبی مبتنی بر تابآوری و ذهنآگاهی با درمان شناختی-رفتاری بر فرسودگی شغلی و نشانههای اضطراب، افسردگی و استرس در کارکنان با نشانگان اضطراب افسردگی مختلط در شرکت برق منطقهای اصفهان بود. روش پژوهش از نوع نیمهآزمایشی بود و در آن از طرح پیشآزمون، پسآزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعۀ آماری، شامل تمامی مردان شاغل در شرکت برق منطقهای اصفهان در سال 1398 بود که از میان آنها 45 نفر به روش نمونهگیری هدفمند و براساس ملاکهای ورود و خروج انتخاب و بهتصادف در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) گمارش شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامۀ فرسودگی شغلی مسلش (MBI) و پرسشنامۀ افسردگی، اضطراب و استرس ((DASS-21 استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار SPSS-23 و روش تحلیل واریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی توکی انجام گرفت. نتایج مطالعه نشان داد هردو روش شناختی-رفتاری و درمان ترکیبی مبتنی بر تابآوری و ذهنآگاهی سبب کاهش معنادار اضطراب، استرس، افسردگی و فرسودگی شغلی در شرکتکنندگان گروههای آزمایش شده است. بااینحال، نتایج آزمون تعقیبی نشان داد بین دو روش درمانی بهکاررفته در کاهش متغیرهای وابسته تفاوت معناداری وجود ندارد. با توجه به یافتههای پژوهش، از درمان مبتنی بر تابآوری و ذهنآگاهی میتوان در کنار سایر پروتکلهای درمانی دیگر برای کاهش پریشانیهای روانشناختی، از جمله مشکلات خلقی و اضطرابی و فرسودگی شغلی، در افراد کمک گرفت.
