مانلی نیما، دریچه‌ای به جهانی شدن شعر معاصر فارسی

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان

doi
10.22080/rjls.2021.21668.1240
چکیده

جهانی‌شدن جریانی است که خواه‌ناخواه بشر با آن مواجه است. بعضی مقابل آن می‌ایستند و بعضی به‌تمامی غربی‌شدن را انتخاب می‌کنند. امّا می‌توان راه میانهای را هم در پیش گرفت. این پدیده در همۀ ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اتفاق افتاده امّا نقش آن در فرهنگ و هنر و ازجمله ادبیات متفاوت است و پیچیدگی‌هایی دارد. کشورهایی که جهان سوم محسوب می‌شوند به‌طورمعمول ناچارند برای وارد شدن به این عرصه و ایفای نقش جهانی، خود را به کشورهایی که سرمایۀ ادبیات خود را جهانی نموده‌اند نزدیک کنند. امّا می‌توانند با حفظ ویژگی‌هایی از فرهنگ خود و گرفتن قسمت‌های مثبت فرهنگ‌های دیگر ، هویت جهانی خویش را بسازند.ادبیات فارسی از دوران مشروطه به بعد تحت تأثیر ادبیات جهان قرارگرفته است. این تأثیر در اکثر موارد سطحی است. یا به تقلید کورکورانه پرداخته‌اند و یا مقابله‌به‌مثل کرده‌اند. البته آثار بعضی از شاعران و نویسندگان ظرفیت بیشتری برای جهانی‌شدن دارد. به ویژه آن‌ها که با استفاده از عناصر بومی و ملّی به شکل جدید صداهای گوناگون را در خود دارند. نیما یوشیج اولین شاعری است که معنی مدرن و جهانی‌شدن را بهتر از دیگران درک کرده‌ است و ضمن بهره‌برداری از عناصر بومی، عامیانه و ملّی و توجه به داشته‌های فرهنگی خود، درصدد سرودن شعری جهانی برآمده است. ما در این پژوهش یکی از اشعار نیما را که رنگی افسانه‌ای و محلی دارد برای بررسی برگزیده‌ایم. این پژوهش رهیافتی برای بررسی آثار ادبی فارسی با نگاه به عناصر بومی و جهانی این آثار و ظرفیت‌هایشان در عرصه‌های فرا ملّیتی ارائه می‌دهد.