سوررئالیسم در رمان «من، شمارة سه» عطیة عطارزاده

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران

doi
10.22080/rjls.2021.20922.1211
چکیده

سوررئالیسم مکتبی است که از دل دادائیسم سر برآورد و در برابر قوانین و قواعدی که سال‌ها بر اساس عقل بنیان نهاده شده بودند، ایستاد و به دنیای خیال و اوهام میدان داد و دست نویسندگان این مکتب را برای نوشتن فارغ از هرگونه دغدغة مسائل اخلاقی و اجتماعی باز گذاشت. در این مسیر هر آنچه که پیش از این به آن بها داده نمی‌شد به صدر آمد؛ مسائلی همانند خواب، رؤیا، ذهنیات و خیال که واکنشی اعتراض آمیز بود به دنیایی که کاملاً بر اساس عقل و دانش اداره شده، اما به جنگ جهانی کشیده شده بود. در ایران هم نویسندگانی بر پایة این مکتب رمان‌هایی نوشته‌اند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی بر آن است که رمان «من،شمارة سه» نوشتة عطیة عطارزاده را بر پایة این مکتب بررسی کند تا معلوم شود که آیا این رمان، سوررئالیستی است یا نه؟ و اگر باشد چه عناصر و ویژگی‌هایی باعث شده است که آن را سوررئالیستی بخوانیم و روش نویسنده در روایت آن چه بوده است؟ نتیجة پژوهش نشان می‌دهد که رمان «من، شمارة سه» با بهره‌گیری از عناصری همانند رؤیا، نگارش خودکار، طنز، امر شگفت، دیوانگی، زن و عشق و تصاویر سوررئال می‌تواند یک رمان سوررئالیستی به حساب آید که از روش تک‌گویی در روایت آن استفاده شده است.