فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موزه‌ها به عنوان نهادهایی اجتماعی و فرهنگی، برآمده از گفتمان‌های گوناگون جامعه و اهداف بنیانگذاران آن، ضمن تعامل با طیف‌های متنوع مخاطبان، می‌توانند بر قشرهای مختلف جامعه نیز تأثیر گذارند. نهادها و سازمان‌های فرهنگی برای ترویج و گسترش آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران از این ظرفیت ارتباطی موزه‌ها استفاده می‌کنند. «خانه‌موزه مشاهیر» به عنوان یکی از انواع موزه‌ها، می‌تواند در ارتباط با این ارزش‌های فرهنگی قرار گیرد. «خانه‌موزه شهید بهشتی»، محل زندگی خانواده و شخص آیت‌الله دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی(1360-1307خ.) از این نمونه فضاهاست که از سال 1392خ. در شهر تهران فعالیت دارد. این نوشتار ضمن معرفی و بررسی اجزای خانه‌موزه تلاش دارد به پرسش‌های اصلی زیر پاسخ دهد: این موزه تحت تأثیر کدام گفتمان‌‌ها به بازنمایی شخصیت و زندگی آیت‌الله بهشتی می‌پردازد؟ همچنین سایر گفتمان‌های موثر در این خانه‌موزه کدام هستند؟ این پژوهش ضمن تشریح نوآورانه چگونگی استفاده از نظریه «تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه» برای تحلیل فضای یک موزه و به طور خاص «خانه‌موزه»، نتایج زیر را نیز درپی داشت: گفتمان اصلی موزه، درباره شخصیت صاحب‌خانه، در جایگاه «روحانی برآمده از خاندان علمای دین، روزآمد، آگاه به مقتضیات زمانه و مدیر توانمند در تشکیلات‌سازی» است. گفتمانی که باعث شده است وجوه دیگری از شخصیت و فعالیت‌های آیت‌الله بهشتی کمتر دیده شود. همچنین گفتمان حاشیه‌ای این موزه «گفتمان انقلاب اسلامی» است که با ساختاری کمرنگ، عناصر گفتمانی معدودی را مفصل‌بندی کرده است.