فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حفاظت از منابع آب، به دلیل اینکه از جنس کنترل و اصلاح فرایندها در چرخه هیدرولوژیکی است، ذاتاً فرایندی اجتماعی و سیاسی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی روایت نخبگان علمی و سیاسی درگیر در مسئله بحران دریاچه ارومیه در تلاش است، با عبور از زوایای آشکار مسئله، به ابعاد کلانی که به حکمرانی و اقتصاد سیاسی آب پیوند خورده، بپردازد. بدین منظور با تعداد 23 نفر از نخبگان علمی و سیاسی مطلع از حوضه دریاچه ارومیه مصاحبه عمیق صورت گرفته سپس با استفاده از تحلیل تماتیک، به استخراج، طبقه‌بندی و مقوله‌سازی داده‌ها پرداختیم. از مجموع 26 کد اولیه استخراج شده، 7 مقوله "مهندسی‌سازی امر اجتماعی"، "رویکرد سیاستگذاری جزیره‌ای"، "کوچک‌سازی دایره مسئولیتها"، "قوانین ناقص و ناقض"، "آب، ابزار مشروعیت"، "راندمان‌طلبی تخریبی" و "اقتصاد رانتی و توسعه‌نمایی" به عنوان عوامل ایجاد و تداوم بحران آب در حوضه دریاچه ارومیه شناسایی شدند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد سه عامل "فروکاست‌گرایی نظری-عملی"، "لابیرنت بوروکراتیک" و "توسعه سرطانی" را می‌توان به عنوان ویژگی‌های اصلی نظام تصمیم‌سازی-عملیاتی که بحران دریاچه ارومیه را ایجاد، تداوم و تشدید ساخته شناسایی کرد. برآیند پژوهش حاضر نشان می‌دهد احیاء دریاچه ارومیه نیازمند بازنگری اساسی در نظام‌ حقوقی- مدیریتیِ آب می‌باشد.