از وارونگی تا واسازی مالیاتستانی-مالیاتدهی ایدهآل، به سوی یک نظریۀ زمینهای
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی یزد، ایران
2 استاد گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد،
4 استادیار گروه مدیریت دولتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
5 دانشیار جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد
doi
10.22034/jeds.2022.48896.1589چکیده
امروزه دولت ایران بواسطۀ تحریمهای اقتصادی و کاهش فروش منابع زیرزمینی، به درآمدهای مالیاتی نیاز بیشتری یافته است. اما مالیاتگریزی و اجتناب از پرداخت آن، یکی از موانعی است که اکثر کشورها، از جمله ایران را در وصول مالیات واقعی با چالشهایی مواجه ساخته است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف شناسایی وضعیت مالیاتستانی و مالیاتدهی و عواملی که در بروز آن نقش دارند، با رویکرد کیفی و روش نظریۀ زمینهای انجام شده است. در این مسیر، با 13 نفر از مدیران مالی شرکتهای تولیدی بزرگ و 7 نفر از کارشناسان اداره کل مالیاتی استان یزد مصاحبههای نیمهساختاریافتهای انجام و همزمان با گردآوری دادهها، تحلیل آنها نیز طی سه فرایند کدگذاری باز، محوری و گزینشی پیگیری شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد کادر مالیاتستانی و مودیان در سطح نظری و عملی از مالیاتستانی ایدهآل و مالیاتدهی داوطلبانه بیگانه شدهاند. درنتیجۀ اقدامات آنها و سایر شرایط، اعتبار سازمان و ارزش و معنای مالیاتدهی زیر سوال رفته و وارونگی مالیاتستانی- مالیاتدهی ایدهآل بازنمایی میشود. اما بواسطه استراتژیهایی نظیر فرهنگسازی در سطوح عینی و ذهنی میتوان شاهد واسازی اعتبار سازمان و اعتماد و انگیزه مودیان برای مالیاتدهی داوطلبانه و متعهدانه بود.
