اثربخشی بستۀ آموزشی تاب‌آوری بر تکانشگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی نوجوانان با گرایش به اعتیاد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزا د اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.330047.643979
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بستۀ آموزشی تاب‌آوری بر تکانشگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی نوجوانان با گرایش به اعتیاد انجام گرفت. پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری تحقیق را دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطه با گرایش به اعتیاد شهر تهران در سال تحصیلی 1399-1398 تشکیل دادند. در این پژوهش، 25 نوجوان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه گمارده شدند. گروه آزمایش بستۀ آموزشی تاب‌آوری را طی دو و نیم ماه در 10 جلسۀ 75 دقیقه‌ای دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ گرایش به اعتیاد (ATA)، پرسشنامۀ تکانشگری (IQ) و پرسشنامۀ انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (PFQ) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد بستۀ آموزشی تاب‌آوری بر تکانشگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی نوجوانان با گرایش به اعتیاد تأثیر معنادار داشته است (0/001>p). براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که بستۀ آموزشی تاب‌آوری با بهره‌گیری از فنونی مانند یادگیری مهارت گفت‌وگو، آموزش خودآگاهی، نحوۀ کنترل خشم، مدیریت استرس، حل مسئله و تصمیم‌گیری بهنجار می‌تواند به‌عنوان یک روش کارآمد برای کاهش و بهبود انعطاف‌پذیری روان‌شناختی نوجوانان با گرایش به اعتیاد مورد استفاده قرار گیرد.