تجربۀ زیستۀ مشاوران مدارس از ارائۀ خدمات مشورتی به معلمان و والدین در دورۀ همه‌گیری کرونا: مطالعه‌ای پدیدارشناختی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.348990.644393
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت تجربۀ ‌زیستۀ مشاوران مدرسه از ارائۀ خدمات مشورتی به والدین و معلمان در طول دورۀ همه‌گیری کرونا انجام شد. طرح پژوهش کیفی از نوع پدیدارشناختی و جامعۀ پژوهش شامل همۀ مشاوران مدارس تهران در سال تحصیلی 1401-1400 بود. روش نمونه‌گیری هدفمند بود و تا اشباع داده‌ها ادامه یافت. حجم نمونه نیز شامل 10 نفر (7 زن و 3 مرد) و ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بود. داده‌های این پژوهش به روش تحلیل مضمون از نوع کلایزی و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA20 تجزیه و تحلیل شدند و 5 مضمون اصلی و 18 مضمون فرعی به‌دست آمد. مضامین الگوهای مشورتی، موانع و چالش‌های ارائۀ خدمات مشورتی، جنبه‌های مثبت شرایط همه‌گیری، خصوصیات و شایستگی‌های مشورت‌دهنده و آسیب‌شناسی دوران کرونا با ارائۀ خدمات مشورتی به‌منزلۀ محورهای اصلی تجربیات مشاوران مدرسه شناخته شدند. براساس یافته‌های این پژوهش، ارائۀ خدمات مشورتی بر ابعاد گسترده‌ای از خدمات مشاور مدرسه تأثیر می‌گذارد و به‌منزلۀ خدمتی غیرمستقیم از همۀ ظرفیت‌های سیستم مدرسه برای رشد و پیشرفت دانش‌آموز بهره می‌گیرد؛ با این حال این خدمت مهم در مدارس هنوز به‌خوبی به‌کار گرفته نمی‌شود و با موانع و چالش‌هایی روبه‌رو است؛ براین‌اساس پیشنهاد می‌شود دوره‌های ضمن خدمت برای مشاوران مدرسه تدوین شود.