تحلیل توزیع رویشگاه‌های بالقوه گیاهان دارویی آویشن و آنغوزه در شهرستان اردکان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

2 دانش آموختة دکتری محیط زیست، دانشگاه ملایر، همدان، ایران

3 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران عضو پژوهشکده گیاهان دارویی

doi
چکیده

کشور ایران به دلیل شرایط اکولوژیک خاص خود، رویشگاه بسیاری از گیاهانی است که اندام‌های آن‌ها دارای اثر بخشی دارویی برای انسان و دام می‌باشند، که به آن‌ها گیاهان دارویی اطلاق می گردد. هدف از پژوهش حاضر شناسایی رویشگاه گیاهان دارویی در شهرستان اردکان می‌باشد. با این هدف، از میان گیاهان دارویی قابل برداشت در سطح شهرستان، آویشن Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen و آنغوزه Ferula assa foetida L. انتخاب شدند. برای بررسی محدوده توزیع گونه‌ها ابتدا نقاط حضور این گونه‌ها جمع‌آوری شد. سپس میانگین Silt، Clay، Sand، N و SOC در عمق 5 تا cm15 در کنار متغیرهای توپوگرافی و بادخیزی و پوشش گیاهی (NDVI) به عنوان متغیرهای رویشگاهی مد نظر قرار گرفتند. مدلسازی با استفاده از مدل‌‌‌های درخت طبقه‌بندی و رگرسیون CART، جنگل تصادفی RF، درخت چندگانه جمع شدنی TreeNET و رگرسیون لجستیک LR انجام گرفت. مدل اجماع بر اساس میانگین وزنی بر پایه معیار AUC ایجاد گردید. و اعتبار مدل‌های مورد استفاده بر اساس معیارهای حساسیت، ویژگی، طبقه‌بندی صحیح، طبقه‌بندی اشتباه و معیار AUC محاسبه گردید. سپس با استفاده از اعمال حد آستانه رویشگاه مطلوب گونه محاسبه گردید. نتایج نشان داد که متغیرهای توپوگرافی به نسبت معیارهای خاک نقش مهم‌تری در توزیع گونه‌های مورد مطالعه داشته و از میان متغیرهای مربوط به N خاک نسبت به سایر متغیرها نقش مهم‌تری دارد. وسعت رویشگاه آویشن ha 103681و رویشگاه مطلوب آنغوزه ha 66519 را به خود اختصاص دادند.