کاربرد علوم و فناوری‌های شناختی در توان‌بخشی کودکان کم‌توان ذهنی و تحولی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.341502.644233
چکیده

هدف از پژوهش حاضر مطالعۀ کاربرد علوم و فناوری‌های شناختی در توان‌بخشی کودکان کم‌توان ذهنی و تحولی بود. طرح پژوهش از نوع مطالعۀ مروری نظام‌مند بود. از طریق الگوی پریسما، یافته‌های پژوهشی مرتبط با متغیرهای علوم و فناوری‌های شناختی در توان‌بخشی کودکان کم‌توان ذهنی و تحولی بررسی شد. در این راستا، با استفاده از کلیدواژه‌های تخصصی کم‌توانی‌های ذهنی و تحولی، کم‌توانی‌های ذهنی، عقب‌ماندگی ذهنی، کم‌توانی‌های شناختی، نشانگان داون و اختلال طیف اوتیسم در بازۀ زمانی 1985 الی 2022 در پایگاه‌های اطلاعاتی Pubmed، Springer، Scopus، ProQuest، Elsevier، Science direct و Google Scholar، یافته‌ها و اطلاعات 27 مقالۀ منتخب از 52 مقاله استخراج شد تا کاربرد علوم و فناوری‌های شناختی در ارتباط با کم‌توانی‌های ذهنی و تحولی واکاوی شود. برای شناسایی و پوشش بیشتر مقالات منتشرشده بعد از جست‌وجوی پایگاه‌های اطلاعاتی، تعدادی مجلۀ معتبر در این زمینه نیز به‌صورت دستی جست‌وجو شد. نمونه‌های کاربردی از فناوری‌های علوم شناختی در حوزۀ کم‌توانی‌های ذهنی و تحولی شامل فناوری‌های پشتیبانی شخصی هستند، مانند وب تریک، سیستم‌های مراقبت کمکی و سیستم‌های مراقبت کمکی مسکونی مانند خانۀ هوشمند، پیروی از اصول طراحی کلی و جامع، سیستم حمل‌ونقل هوشمند مانند سیستم موقعیت‌یابی جهانی، ربات‌های شخصی، فناوری‌های مجازی. فناوری‌های شناختی این توانایی را دارند که استقلال، بهره‌وری و کیفیت زندگی افراد کم‌توان شناختی را تا حد زیادی افزایش دهند. درنتیجه طراحی و استفاده از فناوری شناختی برای توان‌بخشی افراد کم‌توان تحولی از جمله گروه کم‌توانی‌های ذهنی و تحولی پیشنهاد می‌شود.واژه‌های کلیدی: علوم و فناوری‌های شناختی، توان‌بخشی، کم‌توانی‌های ذهنی و تحولی.