تعدیل اثرات تنش خشکی در گیاهچه‌های چاودار (Secale cereale L.) با محلول‌پاشی هورمون 24-اپی‌براسینولید

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

2 گروه زیست شناسی دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه

3 عضو هیئت علمی سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی ایران

4 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

5 عضو هیت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی ایران

doi
چکیده

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی است که رشد و عملکرد گیاهان را در سرتاسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد. استفاده از تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی مانند براسینواستروئیدها می‌تواند در بهبود مقاومت گیاهان به تنش‌های محیطی مؤثر باشد. به منظور بررسی تأثیر هورمون 24-اپی‌براسینولید بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی سه توده گیاه چاودار در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت طرح فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشکده علوم دانشگاه ارومیه در سال 1398 گردید. فاکتور‌های مورد بررسی شامل توده گیاه چاودار در سه سطح (توده تولید شده در موسسه اصلاح بذر و نهال سازمان تحقیقات کشاورزی ایران (رقم لنکورد)، جمعیت بذر استفاده شده توسط زارعین، جمعیت جمع‌آوری شده از مزارع به عنوان علف هرز)، هورمون 24-اپی‌براسینولید در دو سطح (عدم کاربرد به عنوان شاهد و کاربرد 8-10 مولار) و تنش خشکی در چهار سطح (عدم اعمال تنش خشکی به عنوان شاهد و اعمال تنش 6%، 12% و 18% با استفاده از پلی‌اتیلن گلیکول (PEG6000) بودند. نتایج نشان داد سطوح مختلف تنش خشکی سبب کاهش وزن خشک ریشه و اندام‌های هوایی، طول ریشه و اندام‌های هوایی، شاخص بنیه بذر، درصد جوانه-زنی و محتوای فلاونوئیدهای ریشه و اندام‌های هوایی گردید، در صورتی که محتوای فنل، گلایسین بتائین و آنتوسیانین‌ها را در ریشه و اندام‌های هوایی افزایش داد. از طرفی محلول‌پاشی هورمون 24-اپی‌براسینولید موجب بهبود تمام صفات مورد مطالعه به استثنای غلظت فنل کل ریشه و اندام‌های هوایی گردید