تأثیر طرحواره‌درمانی بافتاری بر حساسیت بین‌فردی و خودکارآمدی مقابله‌ای دخترهای نوجوان دارای اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روا‌ن‌شناسی،دانشکده علوم انسانی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روا‌ن‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

3 گروه روان شناسی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22059/japr.2022.351383.644453
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی طرحواره‌درمانی بافتاری بر حساسیت بین‌فردی و خودکارآمدی مقابله‌ای دانش‌آموزان دختر دارای اضطراب اجتماعی بود. پژوهش حاضر از نظر روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و مرحلۀ پیگیری یک‌ماهه بود. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطۀ دوم 15 تا 16 سال شهر برازجان بود که در سال 1401-1400 به تحصیل اشتغال داشتند. در ابتدا، دانش‌آموزان سیاهۀ ترس اجتماعی (SPIN) را تکمیل کردند و 40 دانش‌آموز که نمرۀ اضطراب اجتماعی آنان بیش از آزمودنی‌های دیگر بود، به‌صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایشی و گواه (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. سپس پیش از اجرای مداخله، مقیاس حساسیت بین‌فردی (ISS) و مقیاس خودکارآمدی مقابله‌ای (CSES) به‌کمک آزمودنی‌ها تکمیل شد. پس از آن، گروه آزمایشی در 8 جلسۀ 70 دقیقه‌ای و به‌صورت آموزش مجازی، تحت درمان قرار گرفت و گروه گواه، مداخله‌ای دریافت نکرد. پس از آخرین جلسه پس‌آزمون اجرا و یک ماه پس از اتمام جلسات نیز بار دیگر پیگیری از هر دو گروه گرفته شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری در نرم‌افزار SPSS ویراست 25 استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد طرحواره‌درمانی بافتاری می‌تواند بر کاهش حساسیت بین‌فردی و همچنین افزایش خودکارآمدی مقابله‌ای مؤثر باشد و این تأثیر در طول زمان نیز ماندگار است (01/0p < ). با توجه به نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌شود درمانگران و متخصصان بالینی، طرحواره‌درمانی بافتاری را به‌‌منزلۀ رویکرد درمانی مؤثر در زمینۀ اختلال اضطراب اجتماعی مدنظر قرار دهند.