اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر استرس ادراک‌شده و علائم روان‌تنی دانش‌آموزان با اختلال‌های روان‌تنی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده پزشکی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکده پزشکی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.333973.644087
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر استرس ادراک‌شده و علائم روان‌تنی دانش‌آموزان دختر با اختلال‌های روان‌تنی انجام گرفت. روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورة پیگیری دوماهه بود. جامعة آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر دورة متوسطة دوم با اختلال‌های روان‌تنی شهرستان خمینی‌شهر در سال تحصیلی 1400-1399 بود. در این پژوهش، 37 دانش‌آموز با اختلال‌های روان‌تنی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند (18 نفر در گروه آزمایش و 19 نفر در گروه گواه). گروه آزمایش مداخلة شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی را طی دو ماه در 8 جلسة 75 دقیقه‌ای دریافت کردند. پرسشنامه‌های استفاده‌شده در این پژوهش شامل مقیاس شکایات روان‌تنی (PCS) و مقیاس استرس ادراک‌شده (PSS) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوة تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان می‌دهد شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر استرس ادراک‌شده و علائم روان‌تنی دانش‌آموزان با اختلال‌های روان‌تنی تأثیر معناداری دارد (001/0>p). براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با فعالیت‌ها و نگرش ذهن‌آگاهانه و پرداختن به احساسات و هیجان‌های مشکل‌ساز می‌تواند درمانی کارآمد برای کاهش استرس ادراک‌شده و علائم روان‌تنی دانش‌آموزان با اختلال‌های روان‌تنی باشد.