تعیین اثربخشی مداخلۀ نوروفیدبک بر نشانه‌های استرس و اضطراب بیماران مبتلا به میگرن

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی سلامت، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی سلامت، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

3 استاد، گروه روان‌شناسی سلامت، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.323420.643833
چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مداخلۀ نوروفیدبک بر نشانه‌های استرس و اضطراب بیماران مبتلا به میگرن بود. روش پژوهش توصیفی از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری و گروه آزمایش و گواه بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل تمام بیماران مبتلا به میگرن بود که در سال 1397 و 1398 به کلینیک‌های روان‌شناختی شهر تهران مراجعه کرده بودند. از میان کلینیک‌های مختلف استان تهران و بیمارانی که نمرات آن‌ها یک انحراف معیار بالاتر از میانگین قرار داشت 30 نفر به‌صورت دردسترس انتخاب شدند و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. برای پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری شرکت‌کنندگان به پرسشنامۀ سنجش فشار روانی رضاخانی (SRSSQ) و پرسشنامۀ اضطراب بک (BAI) پاسخ دادند. بعد از 20 جلسه اجرای نوروفیدبک، داده‌های پژوهش حاضر از روش تحلیل واریانس با طرح آمیخته و با استفاده از نرم‌افزار BioGraph Infiniti نسخۀ 6 تحلیل شدند. در پژوهش حاضر در گروه آزمایش، نوروفیدبک موجب کاهش نشانه‌های جسمانی (P<0.01, F=12.73) ، نشانه‌های روانی/جسمانی (P<0.01, F=8.87) و نشانه‌های رفتاری (P<0.01, F=11.52)  استرس و اضطراب (P<0.01, F=10.12) شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده پیشنهاد می‌شود نوروفیدبک به‌صورت روشی تکمیلی برای بیماران مبتلا به میگرن و همچنین کسانی که دچار پریشانی روانی هستند به‌منظور کاهش ناراحتی و سازگاری بهتر و سریع‌تر آن به‌کار گرفته شود.