طرحواره‌درمانی و درمان متمرکز بر شفقت و ارزیابی اثربخشی آن بر دلزدگی زناشویی زنان

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران.

2 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، یزد، ایران

3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

4 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی ، یزد، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.329307.643954
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین و ارزیابی الگوی درمانی بر پایۀ طرحواره‌درمانی و درمان متمرکز بر شفقت و ارزیابی اثربخشی آن بر دلزدگی زناشویی زنان دارای تعارض زناشویی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه مربوط به حوزۀ بریدگی و طرد انجام گرفت. روش پژوهش در بخش کیفی، تحلیل مضمون به روش قیاسی و در قسمت کمی نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل زنان دارای تعارض زناشویی به مراکز مشاورۀ شهر اصفهان در تابستان 1399 بود. تعداد 26 زن با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند. گروه آزمایش، مداخلۀ الگوی درمانی بر پایۀ طرحواره‌درمانی و درمان متمرکز بر شفقت را طی دو ماه و نیم دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ تعارض زناشویی (MCQ)، پرسشنامۀ طرحواره‌های ناسازگار اولیه (SQ) و پرسشنامۀ دلزدگی زناشویی (MBQ) بود. داده‌های پژوهش به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته به‌وسیلۀ نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد الگوی درمانی بر پایۀ طرحواره‌درمانی و درمان متمرکز بر شفقت از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی کافی است. براساس یافته‌ها، الگوی درمانی بر پایۀ طرحواره‌درمانی و درمان متمرکز بر شفقت، با بهره‌گیری از مفاهیم طرحواره‌درمانی و درمان متمرکز بر شفقت می‌تواند به‌عنوان درمانی کارآمد در جهت کاهش دلزدگی زناشویی زنان دارای تعارض زناشویی و طرحواره‌های ناسازگار اولیۀ مربوط به حوزۀ بریدگی و طرد به‌کار گرفته شود.