اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و تاب‌آوری بهبودیافتگان کووید-19

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان شناسی، گروه روان‌شناسی،دانشکده علوم انسانی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

3 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.328932.643948
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و تاب‌آوری بهبودیافتگان کووید-19 انجام شد. روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری سه‌ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل بهبودیافتگان کووید-19 با سابقۀ بستری شهر بندرعباس در زمستان 1399 بود. از بین جامعۀ آماری، 27 بهبودیافتۀ کووید-19 به‌صورت گلوله‌برفی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند که 13 نفر در گروه آزمایش (7 مرد و 6 زن) و 14 نفر (6 مرد و 8 زن) در گروه گواه بودند. افراد حاضر در گروه آزمایش، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ده جلسه) را طی دو ماه و نیم دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ تاب‌آوری و پرسشنامۀ کیفیت زندگی بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته به‌وسیلۀ نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی (0001>P؛ 61/0=Eta؛ 75/38=F) و تاب‌آوری (0001>P؛ 62/0=Eta؛ 90/39=F) بهبودیافتگان کووید-19 با سابقۀ بستری تأثیر داشته است. بدین‌صورت که این درمان توانسته سبب بهبود کیفیت زندگی و تاب‌آوری آنان شود. براساس یافته‌های پژوهش حاضر، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، با بهره‌گیری از شش فرایند اصلی پذیرش، گسلش، خود به‌عنوان زمینه، ارتباط با زمان حال، ارزش‌ها و عمل متعهدانه می‌تواند به‌عنوان درمانی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی و تاب‌آوری بهبودیافتگان کووید-19 به‌کار گرفته شود.