واکاوی مؤلّفههای رئالیسم جادویی در رمان «دخیل هفتم» اثر محمّد رودگر
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد
doi
10.22080/rjls.2020.18422.1112چکیده
چکیدهرئالیسم جادویی، یکی از زیرشاخههای مکتب رئالیسم است که در آن، واقعیّت و خیال به هم میآمیزند؛ به گونهای که اتّفاقات و شخصیّتهای جهان واقعی و فراواقعی برای خواننده، کاملاً طبیعی و باورپذیر جلوه مینماید. «دخیل هفتم»، اثر محمّد رودگر، یکی از آثار برگزیده و شاخص در حوزهی ادبیّات پایداری و ادبیّات انقلاب است. محمّد رودگر در این رمان برای بیان ابعاد معنوی و رویدادهای ماورایی دوران انقلاب و دفاع مقدّس از میان سبکهای ادبی، رئالیسم جادویی را برگزیده است. این پژوهش، درصدد پاسخگویی به این سؤالات است که مهمترین مؤلّفههای رئالیسم جادویی در رمان «دخیل هفتم» کداماند؟ و به کارگیری آنها در این رمان با چه دگردیسیهایی همراه بوده است؟ و دیگر این که نویسنده در راستای بومیسازی رئالیسم جادویی به چه میزان موفّق عملکرده است؟ در این جستار با روش توصیفی ـ تحلیلی به شناسایی و بررسی مؤلّفهها و شاخصههای رئالیسم جادویی در رمان «دخیل هفتم» پرداخته شده است تا از رهاورد آن، دگردیسیهای مؤلّفههای رئالیسم جادویی در این داستان و شگردهای نویسنده برای بومیسازی آنها تبیین شود.یافتههای تحقیق، حکایت از نمود برجستهی پانزده مؤلّفهی رئالیسم جادویی در این رمان دارد. استفاده از خوارق عادات و کرامات عرفانی و کشف و شهود، بهرهگیری فراوان از خواب و رؤیا و جایگزینی آن به جای وهم و خیال، استفاده از رایحههای خوش و معنوی به جای بوهای متعفّن، جایگزینی عنصر رنگ به جای صدا و به کارگیری نمادین اعداد مقدّس، کنار زدن سحر و جادو با عناصر عرفانی برخی از دگریسیهای مؤلّفههای رئالیسم جادویی در این رمان بوده است. براین اساس، «دخیل هفتم» را میتوان گامی مؤثّر در راستای سیر تکوینی خلق آثار رئالیسم جادویی و بومیسازی آن در ایران به شمار آورد و محمّد رودگر توانسته نسبت به نویسندگان پیش از خود در این راه قدمی رو به جلو بردارد.