اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر نظریۀ عقلانی-هیجانی-رفتاری (REBT) بر ارتقای عزت‌نفس و کاهش فرسودگی شغلی در مردان شاغل متأهل

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روا‌ن‌شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه روان شناسی ، دانشکده روا‌ن‌ شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روا‌ن‌شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2023.330116.643982
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر نظریۀ عقلانی-هیجانی-رفتاری (REBT) بر ارتقای عزت‌نفس و کاهش فرسودگی شغلی مردان شاغل متأهل بود. پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف کاربردی است و یک مطالعۀ شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل به همراه دورۀ پیگیری یک‌ماهه است. جامعۀ آماری مطالعه شامل مردان شاغل متأهل شهر تهران در زمستان 1399 بود. نمونۀ پژوهش شامل 40 نفر بود که با معیارهای ورود به پژوهش مطابقت داشتند و از طریق روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در گروه آزمایش و گروه کنترل (هر گروه 20 نفر) قرار داده شدند. آموزش گروهی مبتنی بر نظریۀ عقلانی-هیجانی-رفتاری طی هشت جلسه هفتگی فقط در گروه آزمایش اعمال شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامۀ عزت‌نفس کوپر اسمیت (CSEI) و پرسشنامۀ فرسودگی شغلی مزلاک (MBI) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-25 و به روش تحلیل کوواریانس (ANCOVA)، تحلیل واریانس (ANOVA) یک‌راهه با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن‌فرونی انجام گرفت. یافته‌ها نشان‌دهندۀ افزایش معنادار سطح عزت‌نفس در گروه آزمایش بود و این تأثیر در مرحلۀ پیگیری پایدار مانده است (001/0P<). در خصوص فرسودگی شغلی، اثربخشی مداخله در دو خرده‌مقیاس این متغیر در گروه آزمایش معنادار بود و این تأثیرات پایداری در مرحلۀ پیگیری حفظ شدند (001/0P<). درنتیجه، آموزش گروهی مبتنی بر REBT می‌تواند مداخله‌ای مناسب به‌منظور ارتقای عزت‌نفس و همچنین بهبود دو خرده‌مقیاس از سه مؤلفۀ فرسودگی شغلی باشد.