رهیافتی پدیدارشناسانه از ادراک معلمان از تابآوری کودکان شهر تهران: یک مطالعۀ کیفی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، گروه روشها و برنامههای آموزشی و درسی، دانشگاه تهران، دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه روشها و برنامههای آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه روشها و برنامههای آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/japr.2023.338201.644181چکیده
هدف پژوهش حاضر، رهیافتی پدیدارشناسانه از ادراک معلمان از تابآوری کودکان شهر تهران بود. بدینمنظور، این پژوهش بر مبنای رویکرد تفسیرگرایانه و روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش شامل معلمان منطقة ۱۳ شهر تهران در سال 1399 بودند که از بین آنها 20 نفر به روش هدفمند از نوع ملاکی، برای نمونه انتخاب شدند. در تحلیل مصاحبه، اقداماتی مانند مرور یادداشتهای تدوینشده بلافاصله بعد از انجام هر مصاحبه برای تعدیل و تکمیل مطالب یادداشتشده و همچنین تحلیل با استفاده از راهبرد هفتمرحلهای کلایزی انجام گرفت. در این پژوهش، 8 مضمون با عنوانهای کنترل هیجانات، مهارت آموختنی، خانواده، سرشت کودک، عامل محیطی، خلل در بلوغ فکری، آموزش مهارت ارتباطی و بازی، و ۴۴ زیرمضمون طی مصاحبهها استخراج شدند. این پژوهش تصورات و ادراکات معلمان از مفهوم تابآوری در کودکان، عوامل و مؤلفههای اصلی ایجاد تابآوری در کودکان، دلایل شکلنگرفتن تابآوری در کودکان، آثار و پیامدهای شکلنگرفتن تابآوری کودکان و در پایان روشهای مناسب برای تقویت تابآوری در میان کودکان را بررسی کرد. با توجه به یافتههای پژوهش، عوامل فردی و خانوادگی در مسئلة عدم تابآوری بسیار مهم و چشمگیر است. همچنین آموزش فلسفه به کودکان و بهبود روابط میانفردی، از جمله راهکارهای کمککننده به کودکانی است که تابآوری ندارند. از اینرو مدارس و معلمان میتوانند در این امر پیشقدم شوند و گامهای بسیار مهمی برای کمک به این دسته از کودکان بردارند.
