مقایسۀ اثربخشی درمان‌های هیجان‌مدار و شناختی-رفتاری متمرکز بر آسیب بر تجارب هیجانی ناشی از طلاق والدین در نوجوانان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، ددانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 استاد، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/japr.2023.331947.644032
چکیده

مطالعۀ حاضر با هدف مقایسۀ اثربخشی درمان‌های هیجان‌مدار و شناختی-رفتاری متمرکز بر آسیب بر تجربیات هیجانی ناشی از طلاق والدین نوجوانان پسر انجام گرفت. پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ نوجوانان پسر (15 تا 18 سالۀ) شهر بندرعباس در سال 1399 و 1400 بودند که تجربۀ طلاق والدین را داشتند. روش نمونه‌گیری از نوع هدفمند بود و 47 نوجوان پسر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات، از مقیاس تجارب هیجانی طلاق والدین (EEPD) استفاده شد. اطلاعات پژوهش، با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با سنجش مکرر و به‌وسیلۀ نرم‌افزار آماری SPSS-23 تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد رویکرد هیجان‌مدار و رویکرد شناختی-رفتاری متمرکز بر آسیب در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معناداری موجب کاهش هیجانات دردناک ساده، هیجانات دردناک پیچیده و نیازهای هیجانی شدند (01/0>p) و درعین‌حال به‌طور معناداری به رشد هیجانی نوجوانان انجامیدند (01/0>p). مقایسۀ رویکردهای هیجان‌مدار و شناختی-رفتاری متمرکز بر آسیب نشان داد در مرحلۀ پس‌آزمون، رویکرد هیجان‌مدار در کاهش هیجانات دردناک ساده (02/0>p)، هیجانات دردناک پیچیده (04/0>p) و رشد هیجانی (02/0>p) اثربخشی بیشتری دارد، اما در پیگیری تفاوت معناداری مشاهده نشد. در یک نتیجه‌گیری کلی می‌توان گفت درمانگران و مشاوران می‌توانند از هردو رویکرد، هم در کاهش هیجانات دردناک و هم در رشد هیجانی پس از طلاق در میان نوجوانان استفاده کنند.واژه‌های کلیدی: طلاق والدین، تجارب هیجانی، درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر آسیب، درمان هیجان‌مدار.