طراحی چارچوبی برای شناسایی و دسته‌بندی مؤلفه‌های دانشگاه سبز در دانشگاه فرهنگیان

نویسندگان

1 مربی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران

2 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران

doi
چکیده

توجه آموزش عالی و آموزش و پرورش به موضوع مدیریت سبز و آموزش همگانی حفظ محیط زیست نیاز مبرم جامعه در مواجهه با چالش­ها و بحران­های اساسی زیست‌محیطی است. در این راستا هدف این پژوهش شناسایی و دسته‌بندی مؤلفه‌های دانشگاه سبز در دانشگاه فرهنگیان بوده است، رویکرد پژوهش کیفی، روش تحقیق مطالعة موردی بوده و جامعة پژوهش برای مصاحبه، خبرگان و متخصصان دانشگاهی، در بخش اسناد، اسناد راهبردی بلندمدت دانشگاه‌های داخلی و خارجی، یادداشت­ها، دستورالعمل­ها، گزارش­ها و اقدامات دانشگاه­های سبز، در خصوص مصنوعات انسانی نیز مقالات منتشرشدة داخلی و خارجی در نظر گرفته شد. برای جمع‌آوری داده­ها و ایجاد پایگاه داده­ها از نرم‌افزار تحلیل داده­های کیفی MAXQDA12 و برای تحلیل داده‌ها در آن از روش تحلیل شبکة مضمونی استفاده شده است. یافته­های تحلیل شبکة مضامین نشان داد 7 مضمون اصلی (فراگیر) و 30 مضمون فرعی (سازمان‌دهنده) و 380 کد اولیه (پایه) مؤلفه­ها و مقوله­های دانشگاه سبز هستند. مقوله­های اصلی دانشگاه سبز در دانشگاه فرهنگیان در قالب 7 بعد ارائه شد که عبارت‌اند از «آموزش و یادگیری»، «مشارکت و شبکه تعاملات اجتماعی»، «سیستم مدیریت زیست‌محیطی»، «پژوهش، فناوری و نوآوری»، «رهبری و برنامه‌ریزی»، «نظارت، ارزیابی و گزارش­دهی» و «مدیریت منابع انسانی و مالی». دانشگاه فرهنگیان براساس ابعاد هفتگانة یادشده با پیگیری دو رویکرد اصلی یکی عاملیت دانشگاه به رعایت ملاحظات زیست‌محیطی در برنامه­های راهبردی و فعالیت­های روزمره و دیگری تلفیق مسائل زیست‌محیطی در بحث آموزش، پژوهش و فناوری دانشگاه می­تواند به مدد ظرفیت دانشجومعلمان در فرهنگ‌سازی حفظ محیط زیست در جامعه نقش ارزشمندی ایفاکند.