طراحی چارچوبی برای شناسایی و دستهبندی مؤلفههای دانشگاه سبز در دانشگاه فرهنگیان
نویسندگان
1 مربی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران
2 دکتری برنامهریزی درسی، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران
doi
چکیده
توجه آموزش عالی و آموزش و پرورش به موضوع مدیریت سبز و آموزش همگانی حفظ محیط زیست نیاز مبرم جامعه در مواجهه با چالشها و بحرانهای اساسی زیستمحیطی است. در این راستا هدف این پژوهش شناسایی و دستهبندی مؤلفههای دانشگاه سبز در دانشگاه فرهنگیان بوده است، رویکرد پژوهش کیفی، روش تحقیق مطالعة موردی بوده و جامعة پژوهش برای مصاحبه، خبرگان و متخصصان دانشگاهی، در بخش اسناد، اسناد راهبردی بلندمدت دانشگاههای داخلی و خارجی، یادداشتها، دستورالعملها، گزارشها و اقدامات دانشگاههای سبز، در خصوص مصنوعات انسانی نیز مقالات منتشرشدة داخلی و خارجی در نظر گرفته شد. برای جمعآوری دادهها و ایجاد پایگاه دادهها از نرمافزار تحلیل دادههای کیفی MAXQDA12 و برای تحلیل دادهها در آن از روش تحلیل شبکة مضمونی استفاده شده است. یافتههای تحلیل شبکة مضامین نشان داد 7 مضمون اصلی (فراگیر) و 30 مضمون فرعی (سازماندهنده) و 380 کد اولیه (پایه) مؤلفهها و مقولههای دانشگاه سبز هستند. مقولههای اصلی دانشگاه سبز در دانشگاه فرهنگیان در قالب 7 بعد ارائه شد که عبارتاند از «آموزش و یادگیری»، «مشارکت و شبکه تعاملات اجتماعی»، «سیستم مدیریت زیستمحیطی»، «پژوهش، فناوری و نوآوری»، «رهبری و برنامهریزی»، «نظارت، ارزیابی و گزارشدهی» و «مدیریت منابع انسانی و مالی». دانشگاه فرهنگیان براساس ابعاد هفتگانة یادشده با پیگیری دو رویکرد اصلی یکی عاملیت دانشگاه به رعایت ملاحظات زیستمحیطی در برنامههای راهبردی و فعالیتهای روزمره و دیگری تلفیق مسائل زیستمحیطی در بحث آموزش، پژوهش و فناوری دانشگاه میتواند به مدد ظرفیت دانشجومعلمان در فرهنگسازی حفظ محیط زیست در جامعه نقش ارزشمندی ایفاکند.