تدوین بستۀ آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی و ارزیابی اثربخشی آن بر تکانشگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی دانش‌آموزان طلاق دارای اختلال رفتار برونی‌سازی‌شده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.331368.644017
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین بستۀ آموزشی سرمایه‌های روان‌شناختی و ارزیابی اثربخشی آن بر تکانشگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی دانش‌آموزان طلاق دارای اختلال رفتار برونی‌سازی شده انجام شد. روش پژوهش حاضر در بخش کیفی، تحلیل مضمون به روش قیاسی و در قسمت کمی نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان طلاق دارای اختلال رفتار برونی‌سازی‌شده بود که در دورۀ اول متوسطه در سال تحصیلی 1400-1399 در شهر اصفهان مشغول به تحصیل بودند. در این پژوهش، 40 دانش‌آموز طلاق دارای اختلال رفتار برونی‌سازی‌شده با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه گمارده شدند. گروه آزمایش، آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی را طی دو ماه و نیم در 10 جلسۀ 75 دقیقه‌ای دریافت کرد. در این میان در گروه آزمایش 3 نفر و در گروه گواه نیز 3 نفر ریزش داشتند. پرسشنامه‌های استفاده‌شده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ تکانشگری (IQ)، پرسشنامۀ انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (PFQ) و سیاهۀ رفتاری کودکان و نوجوانان (CABI) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوۀ تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی کافی است. همچنین این بسته بر تکانشگری (0001>P؛ 74/0=Eta؛ 88/100=F) و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (0001>P؛ 66/0=Eta؛ 07/62=F) دانش‌آموزان طلاق دارای اختلال رفتار برونی‌سازی‌شده تأثیر معنادار دارد (001/0p<). براساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد برای کاهش تکانشگری و افزایش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی دانش‌آموزان طلاق دارای اختلال رفتار برونی‌سازی‌شده استفاده شود.