ارزیابی روش‌های آنتروپی درتخمین توزیع سرعت جریان در آبراهه‌های سیلاب‌دشتی پیچانی

نویسندگان

1 هیات علمی

2 گروه علوم و مهندسی آب دانشکاه فردوسی مشهد

doi
10.30482/jhyd.2025.500845.1727
چکیده

چکیده: یکی از پارامتر‌هایی که نقش اساسی در فهم هیدرودینامیک جریان درکانال‌های باز ایفا می‌کند، سرعت جریان است. درآبراهه‌های سیلاب‌دشتی پیچانی، به‌علت جریان سه‌بعدی پیچیده‌ی ناشی از انتقال مومنتم میان مجرای اصلی و سیلاب‌دشت‌ها، توزیع سرعت جریان درمقایسه با کانال‌های مستقیم متفاوت است. به‌کار‌گیری مفهوم آنتروپی به‌عنوان روشی مناسب در رابطه با تخمین توزیع سرعت در کانال‌های باز مستقیم معرفی شده است. در این پژوهش، به‌منظور ارزیابی آنتروپی شانون و تسالیس درشبیه‌سازی توزیع سرعت جریان در مجرا‌های سیلاب‌دشتی پیچانی، از داده‌های آزمایشگاهی در یک مدل فیزیکی پیچان‌رودی استفاده شد. تابع چگالی احتمال با در‌نظر‌گرفتن محدودیت‌های مرتبط با مساله، در دو روش مورد نظر برای تعیین مقادیر پارامتر M و G در سه مقطع کانال تعیین شد. نتایج نشان داد این روش‌ها می‌توانند انتخاب مناسبی برای تعیین توزیع سرعت در پیچان‌رود‌ها باشند. کمینه مقدار خطاها در بین مقطع‌های بررسی‌شده در روش‌های شانون و تسالیس، به‌ترتیب مربوط به قوس سوم(مقطع CS3)و قوس اول (مقطع CS1)، با مقادیر RMSE برابر 01/0 و 06/0 می‌باشد. همچنین با‌توجه به نتایج مطلوب در روش شانون در عمق کمتر از مجرای اصلی، به نظرمی‌رسد برای کاربرد روش آنتروپی در تعیین سرعت آبراهه‌های پیچان‌رودی، نیازمند اصلاح ضرایب در تراز‌های بالاتر از عمق ورودی به سیلاب‌دشت می‌باشد.